NOS Nieuws
Drie jaar na de terreuraanval van Hamas op 7 oktober 2023 zijn de meeste inwoners teruggekeerd naar hun woning in de grensregio bij Gaza. Van de 47 geëvacueerde gemeenschappen zijn er zeker 43 weer officieel bewoond. Maar hoewel de inwoners het leven weer oppakken, zijn de wonden nog niet geheeld.
“Zowel volwassenen als kinderen hebben nog steeds moeite om in slaap te komen ’s nachts”, vertelt Sharon Ofri. Ze woont in kibboets Kissufim. “Onze dierbaren liggen hier begraven, hoe moet je daarmee omgaan”, vraagt ze zich af.
De inwoners van kibboets Kissufim werden geëvacueerd naar hotels bij de Dode Zee en verbleven later in Omer bij de stad Beër Sheva in het zuiden van Israël. Ofri keerde met haar gezin als een van de weinigen vorig jaar al terug. De meeste inwoners wonen sinds deze zomer weer in de kibboets.
Voor 7 oktober 2023 woonden er zo’n 62.000 mensen in de grensregio bij Gaza. De regio zou inmiddels zo’n 5000 extra inwoners hebben aangetrokken. Israël streeft ernaar om in 2030 een inwoneraantal van 124.000 te bereiken.
De herinneringen aan 7 oktober 2023 zijn voor Sharon Ofri nog vers. “Het was een puinhoop, echt een puinhoop. Lawaai, geschreeuw en overal geweerschoten”, vertelt ze in haar woonkamer. “Het doet pijn, het lijkt wel een film als ik eraan terugdenk.”
Rond half zeven in de ochtend lanceert Hamas een grootschalige aanval op Israël. Er worden duizenden raketten afgevuurd en terroristen van Hamas en andere gewapende groepen steken de grens over en doden zo’n 1200 inwoners en soldaten. Ook worden 251 mensen ontvoerd en als gijzelaars meegenomen naar Gaza.
Ook kibboets Kissufim wordt zwaar getroffen. Twintig inwoners worden gedood en het lichaam van de 85-jarige Shlomo Mantzur wordt meegenomen naar Gaza. Huizen, scholen en de melkveehouderij worden vernield en in brand gestoken.
In de kibboets is een gedenkruimte ingericht met de foto’s van de gedode inwoners: veertien Israëliërs en zes werknemers uit Thailand. “Dit is zo’n 10 procent van onze gemeenschap”, vertelt Shoshi Shaked. Zij is verantwoordelijk voor de wederopbouw van de kibboets. “Het blijft moeilijk te bevatten, het voelt soms alsof ik nog steeds wacht tot ik wakker word uit een hele lange nachtmerrie.”
Volgens Shaked was zo’n 97 procent van de gebouwen in de kibboets zwaar beschadigd. De Israëlische regering heeft ongeveer 5 miljard euro begroot voor de wederopbouw en ontwikkeling van de Gaza-grensregio, een programma dat tot 2028 loopt.
Toch heeft Shaked niet het gevoel dat de overheid genoeg heeft gedaan. “Elke gemeenschap heeft uiteindelijk zelf geld moeten inzamelen, dat betekent dat er niet genoeg geld van de staat kwam.”
Inmiddels is in Kissufim vrijwel alles weer gerenoveerd en herbouwd. Maar daarmee zijn de wonden volgens Shaked niet geheeld. “Het opknappen van gebouwen is eenvoudiger dan het herstellen van de menselijke ziel. Die kun je niet zomaar vervangen, dat is een lang en ingewikkeld proces.”
Ook Sharon Ofri zit nog volop in het herstelproces. “We leven nog dagelijks met de trauma’s van 7 oktober 2023, het is een grote uitdaging. Niemand begrijpt het, alleen degenen die het meegemaakt hebben. Daarom proberen we elkaar te vast te houden en te helpen, dat is het enige wat werkt.”
Bovendien leeft ze dagelijks met de angst dat een aanval zoals op 7 oktober 2023 zich kan herhalen. “Op beelden uit Gaza zien we dat Hamas zich nog steeds bewapent. We schrikken van elke knal die we horen. Bij elk gat in het grenshek denk ik: Wat is er aan de hand? Is er een nieuwe infiltratie?”
Als je bij Ofri de voordeur uitloopt, kijk je uit op Gaza, op de stad Deir al-Balah. “Het is een paar kilometer verderop”, vertelt ze als we naar het hek van de kibboets lopen. Af en toe rijden er legervoertuigen voorbij.
“Het gevoel van veiligheid heb ik hier niet”, vertelt ze. Toch denkt ze er niet aan om ergens anders te wonen. “Dit is mijn huis. Net zoals er mensen zijn die in Tel Aviv willen wonen, wonen wij hier. Dit is thuis.”
Aan de andere kant van de grens wonen Palestijnen die ook nog steeds dagelijks in angst leven vanwege de Israëlische bombardementen. Maar daar is Ofri op dit moment niet mee bezig, vertelt ze. “Ik ben nu bezig met ons herstel, het herstel van mijn gemeenschap. Daar gaat het voor mij nu om, niet om hen.”
