BBC: Griekse politie zette gemaskerde migranten in voor ‘pushbacks’ migranten

De politie in Griekenland rekruteert migranten om andere migranten op een gewelddadige manier terug te sturen over de landgrens met Turkije. Dat concludeert de Britse nieuwszender BBC op basis van gesprekken met Griekse politie en migranten na maanden onderzoek.

Griekenland zou al sinds 2020 huurlingen inzetten om migranten terug te sturen. De huurlingen zelf zijn ook migranten, afkomstig uit Pakistan, Afghanistan en Syrië. De getuigen die de BBC sprak zeggen dat de migranten door de gemaskerde migranten werden uitgekleed, beroofd, geslagen en in sommige gevallen seksueel misbruikt.

Dat blijkt ook uit een rapport van het Bureau voor Grondrechten, een onafhankelijke onderzoeksinstantie binnen de Europese grensbewakingsdienst Frontex, schrijft de BBC(opent in nieuw venster). Daarin wordt een incident gemeld waarin een groep van tien tot twintig mensen zonder Griekse of Europese nationaliteit op instructie van de Griekse autoriteiten hadden gehandeld.

De Griekse premier zegt niet op de hoogte te zijn van het inzetten van migranten als huurlingen, meldt de BBC. Dat Griekenland die gewelddadige pushbacks uitvoert is echter al jaren bekend. Bij pushbacks worden migranten teruggestuurd, zonder dat zij de kans krijgen om asiel aan te vragen. Dat is illegaal onder het Europees recht, waar ook Griekenland zich aan moet houden.

Ook de verhalen dat Griekenland gemaskerde mannen inzet om de migranten terug te sturen zijn al langer bekend. Onder meer het Nederlandse Lighthouse Reports berichtte hierover in 2022.

De BBC begon afgelopen najaar met het onderzoek, nadat de zender een video toegestuurd had gekregen waarop te zien zou zijn hoe migranten werden mishandeld door huurlingen. Die beelden kon de nieuwszender niet onafhankelijk verifiëren, maar ze lieten wel zien wat andere migranten, voormalige huurlingen en politiemensen hun vertelden.

Ook vonden de journalisten van de BBC informatie in officiële documenten en gelekte transcripties. Zo bleek dat een grenswacht tijdens een tuchtprocedure in 2024 vertelde dat huurlingen vrouwelijke migranten hadden verkracht. De BBC had inzage in de transcriptie van die tuchtprocedures. Er loopt een proces tegen vijf grenswachten wegens beschuldigingen van corruptie. In de fragmenten die de BBC inzag, gaven sommigen openlijk toe dat er huurlingen waren ingezet.

De BBC sprak ook met een voormalige huurling, die tegenwoordig in Frankrijk woont. Hij zei dat het hem speet dat hij meegewerkt had, maar voelde zich onder druk gezet door de autoriteiten. Hij zegt zelf niemand geslagen te hebben, maar wel veel geweld te hebben gezien. Zowel de huurlingen als de Griekse autoriteiten gebruikten veel geweld volgens de man.

Volgens de BBC zijn er verschillende lezingen over of de huurlingen vrijwillig meewerkten of onder druk gezet werden. De huurling die de journalisten spraken in Parijs vertelde dat hij zich gedwongen voelde om mee te werken, omdat hij bang was geslagen te worden. Ook vertelde hij dat hij en de anderen geld of van migranten afgepakte mobiels kregen.

Uit andere documenten is op te maken dat de huurlingen soms “documenten kregen die hen in feite toegang gaven tot Griekenland”, concludeert de BBC.

Eind vorig jaar oordeelde het Europees Hof van Justitie dat Frontex verantwoordelijk kan worden gehouden voor de pushbacks van vluchtelingen. De zaak was aangespannen door een Syrisch gezin.

Justitie in Frankrijk startte vorige maand een onderzoek naar de Fransman Fabrice Leggeri. Hij zou zich als directeur van het Europese grensbewakingsagentschap Frontex schuldig hebben gemaakt aan misdaden tegen de menselijkheid en marteling van migranten die over de Middellandse Zee naar de EU wilden komen.