Vaker discriminatie bij strafbare feiten, ook aantal meldingen neemt toe

Het aantal strafbare feiten met een discriminatieaspect is het afgelopen jaar gestegen. Dat geldt ook voor het aantal meldingen van discriminatie bij daarvoor bedoelde meldpunten. Dat blijkt uit twee onderzoeken die vandaag zijn gepubliceerd.

Volgens onderzoek van het OM is het aantal gevallen van discriminatie bij strafbare feiten met ruim 68 procent gestegen. Het gaat dan bijvoorbeeld om geweldsdelicten waarbij discriminerende termen geroepen zijn. Het aantal feiten waarbij het alleen om discriminatie gaat, nam juist iets af.

Het aantal meldingen van discriminatie bij meldpunten is ook toegenomen, blijkt uit een rapport van de Ministeries van Binnenlandse Zaken en Justitie en Veiligheid. Voor dat onderzoek is gekeken naar discriminatiemeldingen bij de politie, zogenoemde antidiscriminatievoorzieningen (ADV’s), Meld.Online Discriminatie, het College voor de Rechten van de Mens (CvRM), de Nationale ombudsman en de Kinderombudsman.

Het aantal meldingen bij de politie groeide bijvoorbeeld met meer dan duizend naar ruim 10.700. Het aantal meldingen bij het CvRM steeg tot meer dan 850, dat is ruim 200 meer dan het jaar ervoor.

Bij de politie doen slachtoffers het vaakst melding van discriminatie op grond van herkomst en seksuele gerichtheid. Ook antisemitisme wordt veel gemeld.

“Het gaat om het topje van de ijsberg”, zegt Sjaak van der Linde. voorzitter van Discriminatie.nl, het landelijke netwerk van regionale antidiscriminatiebureaus. “Discriminatie is een veelkoppig fenomeen. We hebben dit jaar bijvoorbeeld veel aandacht besteed aan online discriminatie en racisme, dat komt ook internationaal ons land binnen.”

Van der Linde doelt onder meer op de sociale media. “Binnen de technologie is het verspreiden van discriminerende drek ook een verdienmodel geworden.”

Terwijl bij de politie, het CvRM en de Kinderombudsman de stijging in lijn is met voorgaande jaren, is die bij de ADV’s en Meld.Online Discriminatie veel groter dan voorgaande jaren.

Een belangrijk deel van de groei daar is te wijten aan één incident, namelijk een X-bericht van PVV-leider Geert Wilders voorafgaand aan de Kamerverkiezingen van vorig jaar. In dat bericht zette hij twee halve gezichten naast elkaar: links een jonge blonde vrouw met daaronder PVV en rechts een norse, gerimpelde vrouw met een hoofddoek met daaronder PvdA.

Het X-bericht van Wilders

Van de ruim 25.000 meldingen bij ADV’s gaat meer dan de helft over het bericht van Wilders. Bij Meld.Online Discriminatie geldt dat voor de ruim 2700 meldingen ook.

“Het viel ons enorm op dat er zoveel gemeld werd over dit incident”, zegt Van der Linde. “Het ging echt om grote maatschappelijke ophef. Vooral op sociale media is veel opgeroepen om melding te maken van het bericht. Mensen zijn het echt wel zat”

“Discriminatie.nl heeft samen met Meld.Online Discriminatie destijds ook aangifte tegen Wilders gedaan, we hoorden namelijk van veel mensen dat ze benieuwd waren of dit wel kon onder de vrijheid van meningsuiting.” Het OM heeft nog geen besluit over vervolging genomen.

Van der Linde is voorzichtig positief over hoe de politiek reageert op de toename. “Minister Heerma van Binnenlandse Zaken heeft goed uiteengezet dat er in de normering van dit soort gedrag veel werk te doen is voor hem. Maar we moeten dit met veel meer partners aanpakken; bijvoorbeeld het onderwijs, sportorganisaties en de gemeenten.”