NOS Nieuws•
Het was een heet en droog jaar in Europa. Een nieuw rapport laat zien dat 2025 in het noordwesten en centrale deel van Europa een van de tien droogste jaren ooit gemeten was. Dat is een groot verschil met de twee jaren daarvoor: toen viel er regelmatig extreem veel regen en werden delen van Europa hard geraakt door overstromingen.
Europa kreeg afgelopen jaar te maken met meerdere hittegolven. In juli duurde die 25 dagen, schrijven onderzoekers in de Europese Staat van het Klimaat 2025 van de Europese klimaatdienst Copernicus en de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO).
Zeker de hittegolf in Scandinavië die maand was abnormaal heet en duurde veel langer dan gebruikelijk. Wetenschappers zien dat hittegolven heviger worden door klimaatverandering. Naar schatting leiden hittegolven daarom tot meer mensen die overlijden door de extreme warmte.
Nederland had twee hittegolven vorig jaar, wat niet vaak voorkomt in ons land. Onderzoekers signaleren in het rapport bovendien dat in sommige delen van Nederland opvallend weinig regen viel. Onder meer het KNMI leverde data aan voor het rapport.
Natuurbranden
De droogte en hitte leidden tot meerdere natuurbranden. “In het Spaanse Zamora is ongeveer 40.081 hectare verbrand”, schrijven de onderzoekers. Dat was de grootste natuurbrand in Spanje sinds de registratie hiervan begon in 1968. De helft van de Europese uitstoot veroorzaakt door natuurbranden was afkomstig uit Spanje.
Tegelijkertijd waren er in Nederland ook veel natuurbranden. Hier was de uitstoot veroorzaakt door natuurbranden eveneens hoger dan ooit gemeten. Hetzelfde geldt voor Cyprus, het Verenigd Koninkrijk en Duitsland. “In Europa is het grootste gebied ooit afgebrand afgelopen jaar”, zegt klimatoloog Gerard van der Schrier van het KNMI.
Overstromingen
Zowel extreme regenval en overstromingen als de hitte en droogte worden verergerd door klimaatverandering. Ook in 2025 kregen delen van Europa te maken met hevige regen en de gevolgen daarvan. Copernicus schat dat 14.500 mensen afgelopen jaar werden getroffen door stormen en overstromingen. Minimaal 21 mensen kwamen om het leven.
Naar verwachting is Europa een van de regio’s die wereldwijd het meeste risico loopt op overstromingen. Toch viel dat afgelopen jaar mee in vergelijking met 2023 en 2024, schrijven de onderzoekers.
“Het blijft een ingewikkelde discussie dat droogte en extreme regenval beide passen binnen het beeld van klimaatverandering”, zegt Van der Schrier. “Het zijn twee kanten van dezelfde klimaatveranderingsmedaille.”
Over het algemeen geldt dat de winters ten noorden van Parijs natter worden en de zomers droger. In het zuiden zijn alle seizoenen juist droger. Maar ook deze patronen kunnen verschillen.
Snelste opwarming
Net als voorgaande jaren wijst Copernicus erop dat Europa het continent is dat het snelst opwarmt. Dat komt onder meer doordat de poolregio sneller opwarmt, en dat dit gebied een groot deel vormt van het Europese continent. Gebieden waar sneeuw en ijs wegsmelten, reflecteren minder zonlicht omdat hierbij donkere oppervlakken tevoorschijn komen die meer warmte opnemen. Daarnaast warmen landgebieden sneller op dan de oceaan.
Maar de temperatuur van het zeewater neemt ook toe. Zo was het zeewateroppervlakte in Europa warmer dan ooit gemeten afgelopen jaar, blijkt uit het rapport. Dat baart Van der Schrier zorgen. “Het heeft een enorme impact op het zeeleven, maar ook op ons.”
De klimatoloog wijst erop dat warmer zeewater ook de lucht erboven opwarmt en die lucht vervolgens het land opwaait. En dat brengt meer vocht met zich mee. “Daardoor voelt het warmer, alsof er een soort deken in de atmosfeer hangt ’s nachts”, zegt Van der Schrier. “En het kan leiden tot extreme neerslag, zoals we ook zagen in Valencia een paar jaar geleden.” Door de overstromingen die daarop volgden, vielen meer dan 220 doden.
