‘China wist Tibetaanse cultuur uit met verbod op Tibetaans op kleuterschool’

China probeert actief de cultuur van de Tibetanen uit te wissen. Dat doet het land met ideologische indoctrinatie en door in het kleuteronderwijs en de voorschoolse opvang Tibetaans als taal te verbieden en uitsluitend les te laten geven in het Mandarijn, stelt Human Rights Watch(opent in nieuw venster) in een nieuw rapport.

“Door zich te richten op kleuters intensiveert de Chinese overheid haar campagne om Tibetaanse kinderen hun moedertaal, cultuur en identiteit te ontnemen”, zegt Maya Wang, adjunct-directeur Azië bij Human Rights Watch.

Mandarijn is de standaardtaal van de Volksrepubliek China. In1984 werd een wet ingevoerd die in fases Mandarijn verplicht stelde in het onderwijs in gebieden met etnische minderheden.

Op basisscholen en middelbare scholen was dat al van kracht, maar sinds 2021 moeten kleuterscholen in minderheidsgebieden ook standaard Chinees gebruiken. Ook verdwenen officiële verwijzingen naar “tweetalig onderwijs” uit beleidsdocumenten.

Kleuterscholen waren lange tijd de laatste instellingen waar het Tibetaans nog als onderwijstaal kon worden gebruikt.

“Door het Tibetaans taalonderwijs in de vroege kinderjaren, een cruciale fase voor taalverwerving en identiteitsvorming, sterk te beperken, versnelt de Chinese overheid de uitwissing van de Tibetaanse taal en cultuur”, schrijft de mensenrechtenorganisatie.

“Dit beleid gaat niet over de kwaliteit van het onderwijs, maar over het met geweld assimileren van Tibetanen op jonge leeftijd in een op Han-Chinezen gerichte nationale identiteit”, zegt Wang. De Han-Chinezen vormen zo’n 90 procent van de Chinese bevolking.

Voor het rapport analyseerde de mensenrechtenorganisatie Chinese wetten en beleidsdocumenten, en academische bronnen en mediabronnen. Ook werden zeven Tibetanen en wetenschappers met kennis van de recente omstandigheden in Tibetaanse gebieden geïnterviewd. De toegang tot deze gebieden is extreem beperkt.

Uit het rapport blijkt dat kinderen na de kleuterschool geen Tibetaans meer kunnen of willen spreken; ook niet met familieleden. Ouders gaven ook aan dat kinderen soms al binnen enkele weken na de start op een kleuterschool bijna alleen nog Mandarijn praten.

Hoewel de kleuterschool in China niet verplicht is, heeft Human Rights Watch vastgesteld dat dit in de praktijk in Tibetaanse gebieden wel zo is. Basisscholen in de gebieden eisen namelijk steeds vaker bewijs dat kinderen naar de kleuterschool zijn geweest. Hierdoor hebben ouders weinig keus.

De Chinese autoriteiten eisen ook dat kleuterscholen ouders en kinderen aanmoedigen of onder druk zetten om thuis Chinees te spreken en dat ze video’s daarvan tonen.

Naast het taalbeleid is sprake van bredere intensieve politieke en culturele indoctrinatie, stelt het rapport. Zo leggen kleuterscholen in Tibetaanse gebieden steeds meer de nadruk op “patriottische opvoeding” en loyaliteit aan de Chinese Communistische Partij.

Kinderen vieren Han-Chinese festivals en leren patriottische liederen te zingen. Ook leren ze deel te nemen aan “activiteiten die de militaire en revolutionaire geschiedenis verheerlijken”, stelt Human Rights Watch. Het leren van de Tibetaans cultuur ontbreekt in het curriculum.

Human Rights Watch vreest voor de gevolgen van het taalbeleid en de indoctrinatie. “Hierdoor groeit onder meer de opvatting onder kinderen dat de Tibetaanse taal en identiteit minderwaardig zijn.”