‘Overleden hardloopster (15) heel sportief’, maar altijd extra risico voor jonge sporter

Het is nog niet bekend wat heeft geleid tot het overlijden van een meisje van 15 bij een hardloopevenement, gisteren in Leiden. Het meisje liep een halve marathon en zakte 3 kilometer voor de finish in elkaar. Volgens haar familie was ze zeer sportief en had ze zich goed voorbereid op het lopen van een halve marathon. Hoewel nog niet duidelijk is wat de reden is dat ze onwel werd, en of dat verband houdt met haar leeftijd, verschijnen online vragen over de belasting van duurlopen en leeftijdsgrenzen bij evenementen.

Voor de halve marathon in Leiden geldt een minimumleeftijd van 16 jaar. Die leeftijd zou het meisje volgens haar familie over minder dan een maand hebben bereikt. “Het was de verantwoordelijkheid van de familie dat ze zich inschreef”, staat in een verklaring namens het gezin.

Vrijwel alle loopevenementen gebruiken leeftijdsgrenzen voor afstanden. Alleen 18-plussers mogen volgens die regels een marathon (42,195 kilometer) lopen. Voor een halve marathon is de grens soms iets lager. Voor een 5-kilometer-loop is het advies dat je minimaal 12 jaar bent.

Voor iedere hardloper is goede voorbereiding van belang, maar bij jonge sporters zijn er extra risico’s. “Het verschil voor hen is dat ze een onvolgroeid skelet hebben”, zegt de Eindhovense sportarts (en oud-atleet) Tom Wiggers. Botten, pezen en kraakbeen zijn nog volop in ontwikkeling. “We zien vaak dat als er heel veel wordt gesport, zeker bij een monotone belasting als het hardlopen, er problemen ontstaan met de groeischijven(opent in nieuw venster).” Dat uit zich in pijn en blessures.

Daar komt bij dat jonge sporters niet altijd al de grenzen van hun lichaam kennen. “Ze hebben nog niet de trainingsjaren om het lichaam voor te bereiden op langdurige inspanning.” Geleidelijk opbouwen is daarom belangrijk, zegt Wiggers. “Om het lichaam te laten wennen.”

In zo’n cyclus met steeds zwaardere inspanningen kan je ook mogelijke onderliggende problemen ontdekken. Wat je wel en niet aankan, leer je ook. Sporters met meer ervaring voelen doorgaans beter aan of ze het ‘gewoon’ zwaar hebben, of dat er iets anders aan de hand is. Wiggers: “De meer ervaren sporter die zijn lichaam door de jaren heen goed heeft leren kennen, kan dat onderscheid maken.”

Aanwijzingen dat de 15-jarige loopster ergens mee kampte, zijn er niet. De doodsoorzaak is nog onduidelijk. “De familie hoopt dat daar nog duidelijkheid over komt”, verklaren de nabestaanden.

Ook organisatoren van evenementen hameren op een goede voorbereiding. “Wij willen dat deelnemers op een verantwoorde manier aan de start staan”, zegt René Wit van Le Champion, dat onder meer de Amsterdam Marathon en de Dam tot Damloop organiseert. Zo wordt samengewerkt met trainingsapps, die sporters helpen bij het toewerken naar een prestatie. Ook worden influencers ingezet, die volgers meenemen in de opbouw. Allemaal om te voorkomen dat iemand denkt ‘ik doe dit even’.

Strengere leeftijdscontroles of zelfs een medische keuring bij inschrijving vindt Wit geen goed idee. “Wat we willen, is dat we met de andere organisatoren zoveel mogelijk mensen in beweging brengen.” Hoge “inschrijfbarrières” horen daar niet bij. Bovendien zijn er volgens Wit praktische bezwaren: zo kan tussen het moment van inschrijving en de wedstrijd veel tijd zitten. Ook de omstandigheden op de dag van een evenement kunnen van invloed zijn op wat iemand aankan.

Volgens Wit is fit meedoen een gedeelde verantwoordelijkheid. “Wij doen er alles aan om mensen op een verantwoorde manier aan de start te krijgen en te laten finishen. Maar het is ook een verantwoordelijkheid van de mensen zelf.”

De 15-jarige loopster die gisteren overleed, had volgens haar familie al vaker lange afstanden gelopen. “In haar omgeving was er niemand die erover twijfelde dat ze de afstand met succes zou afleggen”, zo staat in de verklaring. “De organisatie treft – wat de ouders betreft – geen enkele blaam.”