Leegstand en waardedaling dreigt voor eengezinswoningen, waarschuwt ABN Amro

Er zijn “te veel eengezinswoningen voor te weinig gezinnen”, en dit probleem wordt de komende decennia alleen maar groter. Daarvoor waarschuwt het economisch bureau van ABN Amro.

“Het aantal eengezinswoningen is tweemaal zo groot als het aantal gezinnen waar deze woningen voor bedoeld zijn en deze onbalans neemt de komende decennia verder toe”, staat in het rapport van ABN Amro.

Toch zetten gemeenten met hun bouwplannen nog altijd vol in op eengezinswoningen.

ABN stelt dat er de komende jaren ongeveer 270.000 gezinswoningen worden bijgebouwd. Dat kunnen er nog meer worden, omdat nog niet alle bouwplannen zijn ingevuld.

Ook komen er tot 2050 nog eens zo’n 900.000 gezinswoningen vrij. “We zitten nu in een vergrijzingsgolf maar over veertig jaar is de babyboomgeneratie niet meer bij ons en zullen er heel veel van dit soort eengezinswoningen op de markt komen”, zegt sector-analist van ABN Amro Jorke Kooijenga.

Van alle ouderen tussen de 65 en 74 jaar woont 70 procent in een eengezinswoning en het aantal gezinnen groeit nauwelijks. Deze combinatie kan, zeker in regio’s waar de bevolking afneemt, leiden tot leegstand en waardedalingen.

In Nederland zijn 5,2 miljoen eengezinswoningen. Dit kan een tussenwoning, hoekwoning, twee onder één kap, villa of landhuis zijn, bedoeld voor een huishouden met een of meerdere volwassenen en minimaal een kind.

De 5,2 miljoen eengezinswoningen zijn samen ongeveer twee derde van het totale aantal huizen. Maar van alle Nederlandse huishoudens bestaat slechts één derde uit gezinnen voor dit type woningen.

Dat maakt het aanbod klein voor de overige twee derde van de mensen die een dak boven hun hoofd nodig hebben.

Natuurlijk kan een huishouden zonder kinderen prima in een gezinswoning wonen, erkent Kooijenga. Maar hij benadrukt dat een te grote woning voor bijvoorbeeld starters niet te betalen is, of vanwege de trappen niet geschikt voor senioren.

Het overschot aan gezinswoningen vindt zijn oorsprong in de jaren zeventig en tachtig. Ook toen moest er flink worden bijgebouwd. Dat waren vooral gezinswoningen, zegt Kooijenga: “In 1970 was 60 procent van de huishoudens een gezin. Nu is dat 32 procent. Het aantal eenpersoonshuishoudens is echt heel snel gegroeid.”

De verwachting is dat het aantal eenpitters de komende jaren blijft doorstijgen.

Kooijenga waarschuwt dat bij bouwplannen veel meer gekeken moet worden naar de situatie in de toekomst. “Je moet er echt rekening mee houden dat er over twintig, dertig, veertig jaar nog meer eenpersoonshuishoudens zijn.”

Maar zelfs als de groei van het aantal alleenstaanden minder hard toeneemt, blijven er te veel eengezinswoningen over. Door de groei aan alleenstaanden zijn er minder kinderen waardoor de bevolking steeds meer vergrijst.

De ouder wordende generatie uit de jaren zeventig en tachtig blijft ondertussen in de oude gezinswoning wonen. Uit cijfers blijkt dat 70 procent van de mensen tussen de 65 en 74 jaar in 2022 nog in een eengezinswoning woonde.

“Mensen van 65 tot 75 jaar kunnen geen nieuwe woning vinden”, vertelt Kooijenga. “Ouderen willen geen traditionele aanleunwoning. Ze zoeken een iets ruime woning met een fijne keuken, gelijkvloers, met een fijne hobbykamer naast de slaapkamer.”

Uiteindelijk komt er een moment dat deze senioren wel moeten vertrekken uit hun oude gezinswoning. ABN Amro spreekt van een “verstervingsgolf” waarin tussen nu en 2050 minstens 900.000 eengezinswoningen te koop komen te staan. Die komen dan nog bij de in de tussentijd extra gebouwde gezinswoningen.

Kooijenga vindt dat het bouwen van seniorenwoningen de belangrijkste schakel is om de woningnood snel aan te pakken: “Laten we niet proberen nóg meer gezinswoningen erbij te zetten, maar juist meer geschikte ouderenwoningen. Deze groep kan dan doorstromen. En dat maakt woningen vrij voor jonge gezinnen die een huis zoeken.”