NOS Nieuws••Aangepast
De Europese Centrale bank verhoogt de rente in de eurozone naar 2,25 procent. Dat is voor het eerst in bijna drie jaar tijd. Het is wel de kleinst mogelijke stijging, van een kwart procentpunt. De ECB probeert met de verhoging de inflatie in de Europese landen te bestrijden.
Die hogere inflatie komt vooral door hogere gas- en olieprijzen. Sinds het begin van het conflict in Iran zit de Straat van Hormuz zo goed als dicht, met als gevolg dat er veel minder olie op de wereldmarkt komt. Inmiddels is de zeestraat ruim honderd dagen gesloten.
Te hoge inflatie
De rente bleef aan het begin van de oorlog in het Midden-Oosten onveranderd. In maart en april zei president Christine Lagarde al rekening te houden met een hogere inflatie, maar toen besloot de ECB de rente nog stabiel te houden.
In die maanden was de inflatie in de eurozone nog 1,9 procent. Dat is opgelopen naar 3,2 procent in mei, terwijl het doel van de ECB is om de inflatie in de buurt van 2 procent te houden.
Voor heel 2026 verwacht de ECB nu dat de inflatie op 3 procent uitkomt.
Deze rentebeslissing wordt genomen door hoofden van de nationale centrale banken samen met het bestuur van de ECB. Door de rente te verhogen wordt het duurder voor bedrijven om geld te lenen. Daarmee remt de economie wat af. Het idee daarachter is dat de prijzen van producten dan minder hard oplopen.
Andere situatie
In september 2023 verhoogde de ECB voor het laatst de rente. Dat was de laatste keer na een reeks verhogingen die begon in 2022, toen de oorlog in Oekraïne uitbrak. Ook in die tijd stegen de energieprijzen sterk.
De situatie is wel echt anders dan toen, zegt ECB-president Lagarde. Dat onderschrijft ING-econoom Bert Colijn. “Toen hadden we een krachtigere economie. Iedereen had lang binnen gezeten door corona en geld gespaard doordat we bijvoorbeeld niet op vakantie konden. Nu gaat het economisch niet slecht, maar ook niet geweldig. Dat de economie nu zwakker is betekent dat de ECB voorzichtiger is met renteverhogingen.”
Onzekerheid
Het is volgens Colijn vooral de vraag wat de ECB hierna gaat doen. In een statement laat de ECB weten dat de vooruitzichten rond inflatie onzeker blijven. “De volle effecten van de oorlog voor de inflatie en groei op middellange termijn zullen afhangen van de intensiteit en de duur van de energieprijsschok.” Volgens Lagarde blijft de ECB “per vergadering” kijken of er een extra renteverhoging nodig is.
In Nederland was de inflatie in mei 3,5 procent. Het is nog niet zeker wat deze renteverhoging gaat betekenen voor onze economie, maar mogelijk kan de spaarrente meestijgen. Een eventuele stijging is niet gekoppeld aan de ECB-rente, banken mogen de hoogte van de rente die ze uitbetalen aan spaarders zelf bepalen.
Ook in andere delen van de wereld loopt de inflatie op. Zo hebben de Verenigde Staten al maanden op rij hogere inflatie door de gestegen energieprijzen. In mei was de Amerikaanse inflatie 4,2 procent.
