‘Justitie zal vaart willen maken’ bij tiener verdacht van dood ouders

In de woning in Meerstad waar in de nacht van woensdag op donderdag een 53-jarig echtpaar dood werd aangetroffen, is het 15-jarige kind van het stel als verdachte aangehouden.

Experts noemen de zaak uitzonderlijk. In dit soort gevallen zal justitie proberen vaart te maken: “Ze willen dat er snel duidelijkheid komt voor de jonge verdachte”, zegt jeugdrechtadvocaat Sandy van Gorkum, die niet betrokken is bij de zaak in Meerstad.

Na een aanhouding komt een minderjarige terecht op het politiebureau. Er gaat direct een melding uit naar de jeugdrechtadvocaat in de regio die op dat moment dienst heeft. Die advocaat probeert zo snel mogelijk bij de verdachte te zijn, in ieder geval binnen twee uur. De aangewezen advocaat is voor de minderjarige kosteloos, al mag de verdachte ook voor een andere advocaat kiezen.

De jeugdrechtadvocaat “probeert in een eerste gesprek om de verdachte op zijn of haar gemak te stellen, een vertrouwensband op te bouwen en duidelijk aan te geven dat alles wat tegen de advocaat wordt verteld vertrouwelijk is”, zegt Van Gorkum.

De advocaat vraagt wat er is gebeurd en legt uit wat de procedures zijn. Bij het politieverhoor grijpt de advocaat waar nodig in. Net als volwassenen hebben ook minderjarige verdachten het recht om te zwijgen.

Normaal gesproken mag er bij het verhoor van een minderjarige, dat wordt gevoerd door speciaal opgeleide agenten, ook een vertrouwenspersoon zijn. Dat is meestal een ouder of ander familielid. Omdat in deze zaak de ouders van de verdachte er niet meer zijn, moet een voogd worden aangewezen, zegt Van Gorkum. “Er is nu geen wettelijke vertegenwoordiger voor deze minderjarige. Dat moet zo spoedig mogelijk geregeld worden.”

Het is waarschijnlijk dat de Raad voor de Kinderbescherming gevraagd wordt om de voorlopige voogdij te regelen voor het kind. “Dat kan heel snel gaan of een aantal dagen duren”, zegt een woordvoerder.

Het kind uit Meerstad zit in beperkingen, wat zou betekenen dat die alleen contact mag hebben met de advocaat. De politie kan aan de NOS niet bevestigen dat het kind verhoord wordt zonder de aanwezigheid van een vertrouwenspersoon.

Een jonge verdachte mag maximaal 9 uur (voor verhoor) en drie keer 24 uur op het politiebureau worden vastgehouden. Na die periode moet de verdachte worden voorgeleid aan de rechter-commissaris, die toetst of de verdachte langer mag worden vastgehouden. Blijft de minderjarige inderdaad langer vastzitten, dan wordt diegene overgebracht naar een jeugdinrichting.

Voordat een zaak voor de (kinder)rechter komt, wordt de Raad voor de Kinderbescherming erbij betrokken. Die doet uitgebreid onderzoek naar de persoonlijke omstandigheden van de verdachte. “We kijken onder meer naar persoonlijkheid, naar hoe het op school gaat, naar eerdere problemen”, legt een woordvoerder uit.

Op basis van die achtergrond brengt de organisatie advies uit aan de officier van justitie en de rechter over de voorlopige hechtenis, de straf en eventuele behandeling van de verdachte. “Uiteindelijk willen we de meest passende straf voor de minderjarige, omdat iemand nog een heel leven voor zich heeft.”

Een van de mogelijkheden is jeugddetentie. Die is maximaal een jaar voor jongeren tot en met 15 en maximaal twee jaar voor 16- en 17-jarigen. De rechter kan ook jeugd-tbs opleggen of maatregelen die iemands gedrag moeten helpen veranderen.

“Ook in dit soort complexe zaken wordt gekeken wat het beste is voor de jongere”, zegt Van Gorkum. “Het jeugdstrafrecht is meer ingericht om hulp te bieden dan om iemand echt te straffen.”