Meer meldingen over gezondheidsklachten na vapen: ‘Topje van de ijsberg’

Er zijn dit jaar al 24 meldingen gedaan bij het nieuwe landelijke meldpunt voor patiënten met gezondheidsproblemen door vapen, dat meldt RTL Nieuws(opent in nieuw venster). In de voorgaande twee jaar bij elkaar kwamen er 34 meldingen binnen.

Kinderlongarts Marije van den Beukel, mede-initiatiefnemer van het meldpunt, noemt het aantal meldingen slechts “het topje van de ijsberg”. Volgens haar maakt waarschijnlijk niet iedereen nog een melding, bijvoorbeeld artsen die een drukke dag hebben. “Die moeten aan het einde van de dag het meldpunt nog invullen, dat gebeurt denk ik lang niet altijd.”

Volgens de kinderarts zal ook niet altijd de relatie tussen de klachten en het vapen worden gelegd. “Als er een vijftigplusser met hoest op het spreekuur komt, denkt de arts misschien niet dat het met het roken te maken heeft”, aldus Van den Beukel tegen de NOS. “Maar bij een 14- of 15-jarige die binnenkomt met buikpijn misselijkheid en slaapproblemen, dan zullen denk ik ook niet veel dokters meteen aan vapen denken.”

Bij het meldpunt kwamen met name meldingen over luchtwegklachten binnen, maar ook klachten van buikpijn, misselijkheid, hartkloppingen en flauwvallen. Volgens Van den Beukel valt het ook het aantal meldingen over psychosociale klachten op, dat gaat om mensen die slechter in hun vel komen te zitten, negatieve gedachten, slaapproblemen en concentratieproblemen.

Als de patiënt nicotine inademt, komt het het via de longen in het bloed terecht en kan het daarna in het hele lichaam dus op allerlei verschillende organen effect hebben, legt Van den Beukel uit.

Er kwamen meldingen binnen van patiënten geboren tussen 1956 en 2013. “2013 betekent dus dat die persoon 12 of 13 jaar is en in groep 8 of de brugklas zit”, zegt Van den Beukel. “Als kinderarts schrik ik daar echt ontzettend van, dat zulke jonge kinderen al vapen en ook nog eens ernstige klachten ervan hebben.”

Volgens de kinderarts gaven de artsen in ruim driekwart van de meldingen aan dat de klachten van een patiënt zeker of zeer waarschijnlijk te maken hebben met vapen. Dan zijn andere mogelijke oorzaken zoals bijvoorbeeld griep of longontsteking eerst uitgesloten.

Van den Beukel zegt dat artsen ook van jongeren horen dat ze de nacht niet door kunnen slapen omdat ze zo verslaafd zijn dat ze wakker worden en dan moeten vapen. “Dat is natuurlijk vreselijk.”

Het nieuwe meldpunt(opent in nieuw venster) is sinds 1 januari dit jaar actief. Het is een samenwerking(opent in nieuw venster) van de Nederlandse Vereniging van Kindergeneeskunde en de Nederlandse Vereniging van Artsen voor Longziekten en Tuberculose, in samenwerking met het RIVM en het ministerie van VWS. Het is opgericht omdat artsen zich steeds meer zorgen maken over de gevolgen van vapen, met name onder jongen.

Het RIVM wil met de gegevens inzicht geven in trends en patronen, maar ook kunnen bijdragen aan beter onderbouwd gezondheidsbeleid. De artsen die meewerkten aan het meldpunt zouden graag zien dat vapen standaard wordt besproken in de spreekkamer, net als roken.