NOS Nieuws
Hoe verslaat de NAVO Rusland als dat land het militaire bondgenootschap aanvalt? De militair commandant van de alliantie geeft vanmiddag het antwoord op een veiligheidstop in Warschau.
De aankondiging van zijn verhaal belooft niets minder dan een ‘overwinningstheorie’ op de Russen. Want de titel luidt: ‘De theorie van de overwinning: hoe bereiken we militair succes tegen Rusland door afschrikking en verdediging?’
Volgens nieuwssite Bloomberg staat erin dat de NAVO een Russische aanval snel wil afslaan met kunstmatige intelligentie en grote hoeveelheden drones. Ook grondtroepen zouden ingezet moeten worden om een invasie te stoppen en de Russische commandostructuur te vernietigen.
De toespraak komt op een spannend moment. Steeds vaker zien Europese landen ‘hybride aanvallen’ waarvan vermoed wordt dat de Russen erachter zitten. Die aanvallen zijn ook steeds ernstiger. Het gaat om brandstichting bij munitiedepots met wapens voor Oekraïne, sabotage op het spoor, al dan niet bewapende drones die opduiken of hacks. Westerse veiligheidsdiensten zien het aantal aanslagen razendsnel toenemen.
De aanvallen hebben als doel paniek te zaaien en de steun aan Oekraïne te verkleinen. Voor de NAVO is het moeilijk reageren op dit soort aanvallen die niet ‘erg’ genoeg zijn om voluit terug te slaan, zoals bedoeld in het beroemde artikel 5 van de NAVO (“een aanval op één is een aanval op allen”). Bovendien is het vaak moeilijk te bewijzen dat de Russen er inderdaad achter zitten.
Inmiddels is een discussie losgebarsten over de term ‘hybride aanvallen’. “We moeten daarmee stoppen”, zegt bijvoorbeeld de buitenlandminister van Estland. Volgens hem zijn het terreuraanslagen en sabotage-aanvallen die neerkomen op ‘een soort van oorlog’. Op het hoofdkwartier in Brussel klinkt terughoudendheid. We moeten ons niet laten provoceren, het hoofd koel houden en Oekraïne blijven steunen, is de gedachte.
Toch is het nu blijkbaar tijd voor een publiek NAVO-antwoord aan de Russen. Het komt uit de mond van militair commandant van de NAVO Alexus Grynkewich, een Amerikaanse viersterrengeneraal. Zo bekend als NAVO-topman Mark Rutte is, zo anoniem is meestal de militaire commandant, in jargon Saceur, een afkorting van Supreme Allied Commander Europe. De hoogste operationeel commandant van de alliantie is altijd een Amerikaan, de politieke topman een Europeaan.
Dat de Saceur de media vandaag juist wél opzoekt, maakt het extra bijzonder zegt Eleonora Russell, voormalig hoofd communicatie van de militaire tak van de NAVO. Ze vindt het goed dat Grynkewich naar buiten treedt.
“Zo’n breed aangekondigde, strategische toespraak hebben zijn voorgangers nooit gehouden. Maar Grynkewich is anders. Hij zegt: als ik me niet uitspreek, neemt de kans op oorlog toe. Hij heeft goede relaties met het Witte Huis. Wat hij gaat vertellen, heeft de steun van Trump.”
Zo hoopt het bondgenootschap ook te laten zien dat de Amerikaanse president “volledig toegewijd” is aan de NAVO, zoals Rutte maar blijft benadrukken. Trump zelf zaait vaak twijfel over zijn betrokkenheid. Zo zei hij dat NAVO-landen die niet genoeg bijdragen aan de alliantie wat hem betreft mogen worden aangevallen.
Deze week sloot hij bovendien een akkoord met president Poetin voor de import van grote hoeveelheden dieselolie, bedoeld om de prijzen aan de pomp omlaag te krijgen voor de tussentijdse verkiezingen in Amerika.
Volgens de Britse krant Financial Times dreigt de Amerikaanse president ook wapenleveranties via een NAVO-programma aan Oekraïne stop te zetten als dat land doorgaat met het aanvallen van Russische energievoorzieningen.
Dit zijn voorbeelden van samenwerking met Moskou in plaats van afschrikking. Toch moet de toespraak vanmiddag NAVO-landen geruststellen en duidelijk maken dat de alliantie klaarstaat om terug te slaan als dat nodig is.
Volgens Russell is deze ‘overwinningstheorie’ niet de eerste van de NAVO, maar is het wel een primeur dat die op verzoek van de bondgenoten deels wordt gepresenteerd.
In Moskou en Beijing zal ongetwijfeld met belangstelling worden geluisterd naar de toespraak. Maar is het wel verstandig zo’n NAVO-draaiboek met alle ins en outs naar buiten te brengen? “Dat zal hij natuurlijk niet doen”, zegt Russell. Ze denkt dat Moskou het verhaal hoe dan ook zal gebruiken als ‘bewijs’ dat de alliantie uit is op oorlog.
In de speech zal juist op het omgekeerde worden gehamerd: de NAVO is een defensieve alliantie, die reageert bij een aanval. De Russen afschrikken, dat is het doel van de overwinningstheorie, zodat die geen praktijk hoeft te worden.
