‘Proud to pay’: 120 Britse miljonairs bereid om meer belasting te betalen

• Fleur Launspach

  correspondent Verenigd Koninkrijk en Ierland

Een groep van 120 Britse miljonairs wil graag meer belasting betalen. In een open brief roepen ze de nieuwe premier Andy Burnham op om meer belasting te heffen op de allerrijksten, zodat de welvaart in het land eerlijker wordt verdeeld.

Tot de groep, die zich de ‘Patriotic Millionaires’ noemt, behoren bekende namen als oud-voetballer en podcast-presentator Gary Lineker en filmmaker Richard Curtis. Zij pleiten voor een vermogensbelasting van 2 procent op vermogen boven de 10 miljoen pond. Volgens de initiatiefnemers zou dat jaarlijks zo’n 24 miljard pond opleveren. Op dit moment kent het Verenigd Koninkrijk geen jaarlijks terugkerende algemene vermogensheffing.

In de brief, met de titel Proud to pay, schrijven de miljonairs: “We willen dat jullie meer belasting op ons heffen. We kunnen het ons veroorloven.” Het gaat niet om mensen die hun inkomen verdienen met werk, stellen ze, maar om de allerrijksten die vooral leven van hun vermogen. “Geld en macht zijn al te lang in handen van een kleine groep mensen. Dat schaadt ons land, de bevolking, de democratie en het milieu”, vindt de groep miljonairs.

Volgens eigen onderzoek van de ‘Patriotic Millionaires’ steunt driekwart van de Britse miljonairs hogere belastingen voor de rijksten van het land. Uit een recente peiling van YouGov blijkt dat 75 procent van de Britten voorstander is van een vermogensbelasting en maar 13 procent is tegen.

De oproep komt in de eerste werkweek van premier Burnham. Hij zei onlangs in een interview dat zijn nieuwe regering een vermogensbelasting overweegt.

Over een vermogensbelasting wordt in het Verenigd Koninkrijk al langer gesproken, maar de schattingen over de opbrengst en uitvoering lopen sterk uiteen. De vermogensbelasting waar de miljonairsgroep van Lineker het over heeft, zou betekenen dat jaarlijks wordt vastgesteld wat iemands totale vermogen is: van huizen tot aandelen, en van kunstcollecties tot andere bezittingen. Er is op dit moment geen register van wat rijke Britten allemaal bezitten, dus dat zou eerst in kaart moeten worden gebracht.

Critici waarschuwen dat door het invoeren van een vermogensbelasting vermogenden hun geld wegsluizen naar het buitenland of naar familieleden. De Britse Wealth Tax Commission concludeerde in een rapport in 2020 dat een eenmalige vermogensbelasting waarschijnlijk beter uitvoerbaar is dan een jaarlijks terugkerende heffing. Daarmee zou je de negatieve effecten – een exodus van miljardairs en kapitaal, en het ontmoedigen van sparen en investeren – nog enigszins beperken.

Ook de denktank Institute for Fiscal Studies concludeerde dat een jaarlijkse vermogensbelasting moeilijk uitvoerbaar is. Het risico is dat zo’n heffing de economische groei kan drukken, investeringen kan afremmen en vermogende Britten en ondernemers ertoe kan aanzetten hun vermogen naar plekken als Dubai, Monaco of Zwitserland te verplaatsen.

In 1974 onderzocht ook Labour-minister Denis Healey plannen voor een mogelijke vermogensbelasting, maar vijf jaar later trok hij de stekker eruit. Zijn conclusie: het was vrijwel onmogelijk om zo’n belasting uit te voeren vanwege de hoge administratieve kosten en de politieke weerstand.

Dat het idee van een belasting op de allerrijksten aanslaat bij veel Britten, is niet zo vreemd. Het Verenigd Koninkrijk kent een van de grootste inkomensongelijkheden van de rijke landen (OESO). Onderzoek van het World Inequality Lab laat zien dat de rijkste 1 procent van de Britten ongeveer 22 tot 23 procent van al het persoonlijke vermogen bezit.

Bovendien hebben veel Britse huishoudens het gevoel dat ze er de afgelopen tien tot vijftien jaar nauwelijks op vooruit zijn gegaan door een stagnerende economie, hoge inflatie en gestegen energiekosten. En de gevolgen van jarenlange bezuinigingen, de zogenoemde austerity years onder Conservatieve regeringen, zijn nog altijd zichtbaar: publieke voorzieningen zoals ziekenhuizen en scholen kampen met achterstanden en financiële tekorten.

Een extra belasting voor de extreem rijken spreekt daarom veel Britten aan en zou volgens opinieonderzoek een populaire maatregel zijn.