Eindhovense terreurverdachte (19) eerder veroordeeld voor terrorisme

• Jeroen Gortworst

  verslaggever Binnenland

• Isa Huizing

  redacteur Binnenland

Een van de drie verdachten die vannacht werden opgepakt vanwege een lopend terrorisme-onderzoek, is eerder veroordeeld voor het voorbereiden van een jihadistische aanslag in België. Dat blijkt uit een rechtbankvonnis uit 2024. De verdachte was toen 16 jaar.

De jongen gaf toen toe dat de kans groot was dat hij een aanslag had gepleegd als hij niet was opgepakt. “Door ingrijpen van de Belgische en Nederlandse politie is de samenleving mogelijk veel leed bespaard gebleven”, valt te lezen in de uitspraak(opent in nieuw venster).

De inmiddels 19-jarige man is vannacht opgepakt door een arrestatieteam. Ook twee minderjarigen zijn opgepakt bij de invallen in Eindhoven, Rotterdam en Alkmaar.

Het Openbaar Ministerie en de politie willen weinig kwijt over waar de drie precies van worden verdacht. De diensten zeggen wel dat ze geen aanwijzingen zien voor een link met de aanslag op de Pride in Berlijn van zaterdagavond.

Beelden van de arrestaties in Rotterdam en Eindhoven:

Iets meer dan twee jaar geleden oordeelde de rechtbank dat de toen nog 16-jarige jongen zich schuldig heeft gemaakt aan het voorbereiden van een terroristische aanslag. Hij werd ook schuldig bevonden aan deelname aan de terroristische organisatie IS.

De voorbereidingen voor een mogelijke aanslag in België gingen ver. Zo werd er in een online groep gesproken over mogelijke doelwitten, wie wat zou doen en ook hoe de aanslag eruit moest zien. De verdachte had op Telegram ook geprobeerd wapens te kopen.

Voor dit alles veroordeelde de rechter hem tot 472 dagen jeugddetentie, waarvan 360 voorwaardelijk. Hij heeft alleen tijdens zijn voorarrest vastgezeten. Ook kreeg hij de maximale taakstraf van 200 uur en een proeftijd van twee jaar.

Tijdens zijn proeftijd stond hij onder elektronisch toezicht. Dat betekent dat in de gaten werd gehouden waar hij naartoe ging. Zo mocht hij bijvoorbeeld geen stap zetten op de meeste Nederlandse vliegvelden en mocht hij ook het land niet uit.

Meerdere deskundigen onderzochten twee jaar geleden waarom de verdachte dit soort plannen maakte. Uit het psychologische rapport blijkt dat hij geen psychische stoornis had. Deze deskundigen schatten de kans op terugvallen in als “matig”.

Andere onderzoekers zagen dat anders. Zij zeiden dat hij nog steeds extremistische gedachtes had en “sterk zoekende” was. Dat maakte volgens hen de kans op recidive aanwezig.

Uit gesprekken met de reclassering ontstond een tegenstrijdig beeld over de verdachte. Aan de ene kant zei hij in gesprekken afstand te willen doen van zijn gewelddadige ideologie. Ook valt in het verslag te lezen dat hij ambitieus was op school en graag zijn diploma wilde halen.

Maar online bleek hij heel andere ideeën te hebben. Daar noemde hij iedereen buiten IS “de vijand”. Deskundigen noemden de tegenstelling tussen wie hij on-en offline was zorgwekkend.

Vandaag, na de nieuwe aanhouding, is die verbazing ook terug te horen in de buurt waar de inval vannacht was. Een vrouw die een paar huizen verderop woont, omschrijft het gezin in de binnengevallen woning als vriendelijk. En over de 19-jarige verdachte zegt ze dat hij “vaak even zwaait als hij langsloopt”.

Wel overheerst de impact van de inval. “We hebben hier onze kinderen wonen, dan zijn we daar natuurlijk niet blij mee”, zegt een buurtbewoonster.

De politie-inval veroorzaakte volgens buurtbewoners twee knallen. “Heel de straat stond buiten, we wisten niet wat er aan de hand was”, zegt een vrouw uit een nabijgelegen straat. “Toen we hoorden dat het om een terrorismeonderzoek ging, waren we geschrokken. Je hoort er vaker over, maar nu is het zo dichtbij en dat maakt het zo eng.”

De rust is inmiddels weer teruggekeerd in de Eindhovense buurt. De voordeur van het huis waar de politie binnenviel is dichtgetimmerd; op de grond liggen nog restanten van een deurpost. Langs het huis lopen soms buurtbewoners die even blijven kijken.

De verdachten worden vrijdag voorgeleid aan de rechter-commissaris.