Veelplegers in het verkeer veroorzaken veel schade, maar blijven soms lang onopgemerkt

• Sharyfah Bhageloe

  redacteur Binnenland

De 20-jarige verdachte van het fatale verkeersongeval in Zeeuws-Vlaanderen vorige maand, beging vaker grove verkeersovertredingen. Dat bleek woensdag uit de uitspraak van de rechter over zijn voorarrest, dat met zestig dagen werd verlengd.

Bij de aanrijding in Vogelwaarde op 11 juni kwamen drie leerlingen en hun basisschooldirecteur om het leven. Zij waren op schoolkamp. Meerdere mensen raakten gewond.

Alleen al in de week voor het ongeluk reed de verdachte op zeventien plekken te hard. Op de dag van het ongeval werden nog drie snelheidsovertredingen geregistreerd. Op de telefoon van de verdachte werden meerdere filmpjes aangetroffen waarop te zien is dat hij zichzelf en de snelheidsmeter van de auto filmt terwijl hij met hoge snelheid rondrijdt. Hoe kan het dat iemand die zoveel verkeersovertredingen begaat niet wordt gepakt?

Wie binnen de bebouwde kom tot 30 kilometer per uur te hard rijdt, of op de snelweg tot 40 kilometer per uur te hard, krijgt meestal een zogenoemde Mulderboete. Dat is een geldboete voor een lichte verkeersovertreding waarvoor geen limiet geldt: iemand kan onbeperkt Mulderboetes krijgen. Deze overtreding komt niet op het strafblad.

Als een overtreder 30 kilometer per uur of meer te hard rijdt (of 40 kilometer of meer op de snelweg), krijgt diegene meestal een strafbeschikking van het Openbaar Ministerie. Dat is een straf die het OM oplegt en wél op het strafblad wordt vermeld.

Of de snelheidsovertredingen van de verdachte ook Mulderboetes waren, kan het OM niet bevestigen. “Het strafrechtelijk onderzoek naar de feiten is nog gaande”, zegt een woordvoerder. “Het OM zal op een later moment ter zitting verder inhoudelijk op deze zaak ingaan.”

Recente cijfers over veelplegers in het verkeer ontbreken, zegt onderzoeker Agnieszka Stelling van SWOV, het nationaal wetenschappelijk instituut voor verkeersveiligheidsonderzoek. Wel bleek uit SWOV-onderzoek uit 2011 dat voertuigen waarop negen of meer verkeersovertredingen in een jaar werden geregistreerd, naar verhouding vaker betrokken zijn bij verkeersongevallen.

Deze groep voertuigen vormde ongeveer 0,5 procent van alle overtredingen, maar was betrokken bij 6 procent van de verkeersongevallen. “Dus naar verhouding zijn veelplegers vaker betrokken bij verkeersongevallen”, zegt Stelling.

Volgens de Vereniging Verkeersslachtoffers staat het incident in Vogelwaarde voor een groter probleem. De vereniging vindt dat de politiek veel steviger moet ingrijpen tegen veelplegers in het verkeer. “Er vallen jaarlijks meer dan 700 verkeersdoden en tienduizenden gewonden. De samenleving heeft niet door wat de schade op de Nederlandse wegen is”, zegt secretaris Jetty van der Werf.

Ze spreekt ook uit persoonlijke ervaring. Van der Werf verloor in 1984 haar broer bij een verkeersongeval. Daarnaast werd ze in 2011 zelf aangereden door een bestuurder onder invloed, waardoor ze blijvend letsel aan haar voet opliep. “Het had veel erger kunnen aflopen, maar ik leef nog iedere dag met de gevolgen”, zegt ze.

De vereniging pleit voor een strengere aanpak van veelplegers. “Wie keer op keer de fout in gaat, moet veel harder worden aangepakt. Hogere boetes voor veelplegers, een snelheidsbegrenzer, eerder het rijbewijs innemen en in sommige gevallen het voertuig afpakken.”