NOS Nieuws
Deze week begint het nieuwe collegejaar. Onder de studenten die vanaf vandaag weer plaatsnemen in de collegebanken zijn ook duizenden internationale studenten.
In de politiek zijn al langer zorgen over de instroom van die groep studenten en wat zij de Nederlandse overheid kosten. Maar uit nieuw onderzoek van het Centraal Planbureau (CPB) blijkt nu dat internationale studenten Nederland gemiddeld geld opleveren.
Het geld dat de overheid aan de internationale studenten uitgeeft, bijvoorbeeld aan studiefinanciering en uitgaven aan sociale zekerheid en zorg, wordt gemiddeld ruimschoots terugverdiend. Dat komt vooral doordat een deel van de studenten na hun afstuderen in Nederland blijft werken en belasting betaalt.
Kosten voor de overheid
Ongeveer 17 procent van de studenten in Nederland kwam afgelopen collegejaar uit het buitenland. De meeste van hen komen uit de zogenoemde Europese Economische Ruimte (EER). Dat zijn de EU-landen plus Noorwegen, IJsland en Liechtenstein.
De overheid betaalt een groot deel van hun opleidingskosten, net als voor Nederlandse studenten. Alleen het collegegeld, dit jaar zo’n 2700 euro, moeten de studenten zelf betalen. Ook kunnen ze onder bepaalde voorwaarden studiefinanciering aanvragen.
Studenten van buiten de EER hebben geen recht op studiefinanciering en betalen de opleidingskosten helemaal zelf. Daardoor kosten zij de overheid nauwelijks geld.
Blijven na afstuderen
Hoewel de uitgaven voor studenten uit de EER flink kunnen oplopen, verdient de overheid die kosten meestal ook weer terug, concluderen de onderzoekers. “Bijvoorbeeld doordat een deel van de studenten tijdens hun studietijd een bijbaan heeft en dus inkomstenbelasting betaalt”, zegt Paul Verstraten van het CPB.
Vooral studenten die na hun afstuderen in Nederland blijven wonen en werken, leveren de overheid geld op. “Hoe langer ze hier werken, hoe meer belasting ze afdragen”, zegt Verstraten.
Uit onderzoek van het CPB blijkt dat de kans dat internationale studenten blijven plakken de afgelopen jaren toeneemt. Vijf jaar na uitstroom uit het hoger onderwijs woont ongeveer één op de vijf EER-studenten en twee op de vijf niet-EER-studenten nog in Nederland. Tien jaar geleden lagen deze cijfers ongeveer een kwart lager.
Ook vinden afgestudeerde internationale studenten steeds sneller een betaalde baan, waardoor zij eerder bijdragen aan de Nederlandse economie. Volgens Verstraten heeft dat mogelijk te maken met de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt. “Door de krapte zijn er meer banen en voor internationale studenten meer kansen om hier te blijven.”
Beperken aantal internationale studenten
De afgelopen jaren ging het in de politiek regelmatig over het beperken van het aantal internationale studenten dat naar Nederland komt. Zo wilde het kabinet-Schoof in 2024 de instroom van internationale studenten terugdringen om zo bijna 300 miljoen euro te besparen.
Los van de besparingen was de maatregel ook bedoeld om de kosten voor de sociale voorzieningen te verlagen en de druk op de woningmarkt te beperken.
Volgens Verstraten is het maar de vraag of het beperken van het aantal internationale studenten daar de oplossing voor is. “De studenten die hier na hun studie blijven wonen en werken, maken relatief weinig gebruik van de sociale voorzieningen. Ze zijn meestal hoogopgeleid, waardoor hun arbeidsparticipatie hoog is. Hoger dan die van de gemiddelde Nederlander.”
Meer internationale studenten kan op de korte termijn wel tot extra druk op de woningmarkt leiden, blijkt uit het onderzoek van het CPB. “Op de lange termijn zijn die effecten vrij beperkt, omdat de markt zich aanpast”, zegt Verstraten. “Of en in hoeverre dat ook daadwerkelijk gebeurt, hangt onder meer af van de keuzes die de politiek maakt.”
