Kabinet probeert verder uitstel wind op zee te voorkomen met subsidies en overleg

• Rob Koster

  verslaggever Economie

Met miljarden euro’s subsidie probeert het kabinet het tempo voor de bouw van windparken op de Noordzee weer op gang te brengen. Minister Van Veldhoven van Klimaat en Groene Groei praat ook met de bedrijven die binnenkort moeten beginnen met de bouw van de grootste windparken tot nu toe.

Pensioenfonds ABP en energiebedrijf Vattenfall hebben in 2024 de opdrachten gewonnen om windparken van 2 gigawatt te bouwen, zonder subsidie. De in totaal 4 gigawatt op het kavel IJmuiden Ver moet in 2030 genoeg stroom opleveren voor het verbruik van vier miljoen huishoudens. Zowel ABP als Vattenfall twijfelt nu over het definitieve investeringsbesluit.

De kosten voor de bouw van windparken zijn gestegen met zo’n 40 procent en er is onzekerheid over afnemend elektriciteitsverbruik door de zware industrie. Afgelopen jaar mislukte een aanbesteding voor een groot windpark. Geen enkel bedrijf bood op een inschrijving van de overheid.

Hierdoor dreigen ook de doelen van het kabinet voor de ontwikkeling van duurzame elektriciteit in gevaar te komen. Vanaf 2032 moet zo’n 90 procent van de elektriciteit in Nederland duurzaam zijn opgewekt. Driekwart van die elektriciteit moet komen van windparken op de Noordzee. De miljardensubsidie voor wind op zee is daarom sinds dit jaar weer terug. Het kabinet-Jetten reserveert 9,5 miljard euro om bedrijven over de streep te trekken windparken op zee te gaan bouwen.

Minister Van Veldhoven probeert ook te voorkomen dat de bouw van IJmuiden Ver vertraagd wordt. “We zetten nu met elkaar alles op alles om te kijken of we ook deze projecten gewoon kunnen laten doorgaan. Want dit soort parken hebben we hard nodig om in Nederland nog meer schone energie te krijgen”, zei ze tijdens een werkbezoek aan het installatieschip Boreas van het bedrijf Van Oord.

De contractvoorwaarden voor Vattenfall zijn al een beetje versoepeld, ook met het ABP wordt nog gesproken. Ook al is er nog geen definitief investeringsbesluit voor IJmuiden Ver, netbeheerder Tennet geeft al wel miljarden euro’s uit aan de aansluiting van de windparken. Het gaat onder meer om honderden kilometers elektriciteitskabels en 2 gigawatt transformatorplatforms ter grootte van het Gelredome-stadion in Arnhem.

De vertraging in de bouw van grote windparken op de Noordzee raakt ook Nederlandse bedrijven die hierbij betrokken zijn. Zoals SIF, dat op de Tweede Maasvlakte in Rotterdam funderingen voor windmolens maakt. Uitstel van ingeboekte opdrachten zet de winst van het bedrijf onder druk.

Ook Van Oord ziet graag meer duidelijkheid voor opdrachten op de Noordzee de komende jaren. Het offshorebedrijf heeft een half miljard euro geïnvesteerd in het grootste installatieschip voor wind op zee ter wereld, de Boreas. “We bouwen zo’n schip voor tientallen jaren, dus wat we vooral nodig hebben, is continuïteit en voorspelbaarheid in de markt”, zegt een woordvoerder

Het schip met een lengte van 175 meter kan zichzelf optillen met poten van 126 meter. De Boreas kan de nieuwe windturbines tot 20 megawatt installeren, die worden met een tiphoogte van ruim 300 meter groter dan de Eiffeltoren. De Boreas installeert op dit moment een deel van het windpark Hollandse Kust West voor Ecowende. Dat is een joint-venture van Eneco en Shell ruim 53 kilometer uit de kust van Noord-Holland.

Verslaggever Rob Koster liep mee op de Boreas:

Volgend jaar moet de tijdelijke subsidieregeling overgaan in een nieuwe financieringsvorm die ook in veel andere Europese landen gebruikt wordt, het zogenoemde contract for difference. Bij een lage elektriciteitsprijs krijgt de eigenaar van een windpark dan subsidie van de overheid, bij een hoge elektriciteitsprijs wordt een deel van de bedrijfswinst afgedragen aan de overheid.