Gasprijs, leverkosten en salderen: onzekerheid over energierekening houdt aan

• Roeland Müller

  verslaggever Economie

Wie nu een nieuw vast energiecontract wil afsluiten, kan behoorlijk schrikken van de prijzen. Sinds de oorlog in Iran nemen de zorgen van Nederlanders over de energierekening toe, blijkt uit onderzoek(opent in nieuw venster) in opdracht van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie.

De zorgen gaan over de gasprijs, de vaste energiekosten en de salderingsregeling. Vijf vragen over de onzekerheid over de energierekening.

Vooral de gasprijs is gestegen. De oorlog in Iran heeft niet alleen de handel in olie, maar ook in gas verstoord. Op de wereldmarkt betalen energiehandelaren nu voor een kuub gas zo’n 67 euro, ongeveer de helft meer dan in februari van dit jaar.

Dat merken mensen die nu een nieuw vaste energiecontract zoeken, dat gaat om tienduizenden mensen per maand.

Momenteel hebben zo’n 7,7 miljoen huishoudens een vast contract, zegt de Autoriteit Consument & Markt (ACM). Gemiddeld betalen zij nu 277 euro per maand. Dat was 224 euro per maand in februari, schrijft NU.nl(opent in nieuw venster). Dat komt jaarlijks neer op zo’n 600 euro extra.

Het aantal huishoudens dat te maken heeft met energiearmoede was in 2025 ruim 500.000. Het gaat om mensen met een laag inkomen, een hoge energierekening en die niet kunnen verduurzamen. Het bedrag dat zij gemiddeld tekortkomen, liep op naar 624 euro per jaar.

De energiearmoede zal dit jaar waarschijnlijk stijgen door de stijgende gasprijs. Daarom kwam het kabinet in april met steunmaatregelen voor de huishoudens die het hardst geraakt worden.

Om zeker te zijn van gas, heeft Nederland een aardgasvoorraad. Die moet voorkomen dat huishoudens niet meer kunnen stoken bij een koude winter. Dit jaar verloopt het vullen van die voorraden moeizaam. Per 1 november zouden gasopslagen voor 80 procent gevuld moeten zijn, maar dat gaat dit jaar niet lukken, meldde de Gasunie vorige week.

Met nog twee maanden te gaan, zijn de gasopslagen voor 47 procent gevuld. Toch is de kans klein dat er te weinig is, zeggen experts. Alleen bij een uitzonderlijk strenge winter en als de gasimport stilvalt raakt de gasreserve op.

Wel kan het bijdragen aan een verdere stijging van de energierekening. Dan zal Nederland gas voor een hoge prijs moeten inkopen op de wereldmarkt. Dat is dan terug te zien op de energierekening.

Om huizen, gebouwen en bedrijven van stroom te blijven voorzien wordt er flink geïnvesteerd in hoogspanningskabels, kabels van wind-op-zeeparken naar land en megabatterijen voor stroomopslag. Die kosten worden doorberekend aan klanten.

Maar klanten die zelf stroom opwekken en van het gas af zijn, betalen minder mee aan die transportkosten. En daarmee komen die kosten meer terecht bij huishoudens die hun huis niet hebben verduurzaamd.

De ACM vraagt aandacht voor de mensen die nog wél gas gebruiken. Denk aan huurders die afhankelijk zijn van hun huurbaas voor het energiezuiniger of gasvrij maken van de woning. Ook kunnen zij niet zelf voor zonnepanelen kiezen.

Tot nu toe kunnen huisbezitters zelf opgewekte elektriciteit terugleveren aan het stroomnet. Die geleverde stroom kunnen zij dan wegstrepen tegen de gebruikte stroom, wat energiekosten en energiebelasting scheelt, ooit bedacht om de aanschaf van zonnepanelen te stimuleren.

Maar per 2027 stopt die zogeheten salderingsregeling. De overheid vindt het te duur geworden en zonnepanelen zouden nu goedkoop genoeg zijn waardoor stimuleren niet meer nodig is.

Daar is onder meer de Vereniging Eigen Huis het niet mee eens(opent in nieuw venster): zij wijzen op de langere terugverdientijd. Milieu Centraal benadrukt dat zonnepanelen rendabel blijven, zolang je zoveel mogelijk van je eigen opgewekte stroom zelf gebruikt.