PvdA-prominent Hamer lijsttrekker Pro bij Eerste Kamerverkiezingen volgend jaar

• Wilco Boom

  Politiek verslaggever

PvdA-prominent Mariëtte Hamer wordt lijsttrekker namens de linkse fusiepartij Pro, voorheen GL-PvdA, bij de Eerste Kamerverkiezingen volgend jaar mei. Het partijbestuur heeft dit zojuist bevestigd, nadat bronnen dit hadden gemeld aan de NOS. Hamer is daarmee de opvolger van GroenLinks-politicus Paul Rosenmöller die vorige week bekend maakte dat hij in mei stopt.

Het partijbestuur heeft Hamer voorgedragen als lijsttrekker vanwege haar lange staat van dienst. Ze was eerder lid van de Tweede Kamer en ook fractievoorzitter van de PvdA. Tijdens het laatste kabinet Balkenende van CDA, PvdA en CU speelde zij achter de schermen een belangrijke rol bij het oplossen en dempen van allerlei conflicten. Ze was ook voorzitter van de SER, een belangrijk adviesorgaan van het kabinet, regeringscommissaris seksueel grensoverschrijdend gedrag en kabinetsinformateur.

Wat naast haar ervaring ook een rol speelt is dat zij uit de PvdA komt en vrouw is, want binnen fusiepartij Pro moeten de topfuncties voorlopig een beetje evenwichtig over PvdA en GL verdeeld worden. En over mannen en vrouwen. Aangezien partijleider Klaver uit GroenLinks komt en man is, moest de opvolger van Rosenmöller een PvdA-vrouw worden.

Vandaag maakt het partijbestuur ook officieel bekend dat er drie kandidaten zijn om de eerste partijvoorzitter van Progressief Nederland te worden. De huidige twee, Esther-Mirjam Sent uit de PvdA en Katinka Eikelenboom uit GL hebben het fusieproces geleid en stoppen ermee.

De kandidaat-opvolgers zijn oud-Kamerlid Michiel Servaes, tegenwoordig de directeur van Oxfam Novib, oud-vicevoorzitter Kitty Jong van vakcentrale FNV en Frank van de Wolde, organisatiedeskundige en de voorman van RoodGroen, een actiegroep binnen GL-PvdA die een beslissende rol heeft gespeeld bij de totstandkoming van de fusie.

Ze vinden alle drie dat zij zelf de beste kandidaat zijn. Van de Wolde: “Ik geloofde in progressief Nederland voordat het bestond. De fusie is nog niet klaar, nu wil ik er een succes van maken. Ik denk dat ik heb laten zien dat ik dingen voor elkaar krijg in de partij.”

Jong noemt zichzelf de enige die, als voormalig vice-voorzitter van de FNV, ervaring heeft met het besturen van een grote vereniging. “We kunnen het ons niet permitteren om nu te experimenteren met mensen die nog nooit een vereniging hebben geleid, want dat is best complex.” En Servaes tenslotte: “Ik breng politieke ervaring mee en heel veel ervaring als directeur van Oxfam Novib waar ik geleerd heb hoe je heel veel mensen op de been krijgt en dat is heel belangrijk de komende jaren.”

De leden kiezen deze maand wie van de drie het wordt. Naar verwachting wordt het een spannende verkiezingsstrijd. Ze hebben alle drie hun kwaliteiten, maar er valt ook wat op ze af te dingen. Van de Wolde is cruciaal geweest voor de fusie, maar is het minst ervaren als het gaat om het leiden van een grote vereniging.

Jong heeft wat dat betreft veel meer te bieden, maar toen zij FNV-bestuurder was werd de vakcentrale geteisterd door interne ruzies, al had zij daar zelf niet zoveel mee te maken. En Servaes is ervaren actievoerder, denk aan de Rode Lijn-demonstraties voor de Palestijnen, maar heeft ook best een scherp politiek profiel dat hem in botsing kan brengen met de politiek leider van Pro, Jesse Klaver.

Tegelijk met de verkiezing van de nieuwe partijvoorzitter mogen leden antwoord geven op de vraag bij welke politieke ‘familie’ Pro zich in het Europees Parlement moet aansluiten, bij de ‘rode’ sociaaldemocraten of bij de Groenen. Pro heeft nu acht afgevaardigden in het Europees Parlement, vier van de PvdA en vier van GL.

Die zijn nu verdeeld over de sociaaldemocraten en over de Groenen, maar het partijbestuur wil dat ze zich na de volgende verkiezingen aansluiten bij de sociaaldemocraten. Dat doet zeer, vooral in het GroenLinks-kamp. Onder andere de GL-Europarlementariërs zijn uitgesproken tegen.

In de kern gaat het om een keus tussen macht en principes. De sociaaldemocraten in het Europees Parlement zijn veel groter en invloedrijker, er zijn bijvoorbeeld wel sociaaldemocratische Eurocommissarissen en ook premiers in Europa. Dat geldt niet voor de Groenen.

De leden mogen zich in een referendum uitspreken over de partijvoorzitter en de politieke Europese ‘familie’. Op 25 september worden de uitkomsten van het referendum bekendgemaakt.