Demonstranten in Turks Üsküdar protesteren tegen arrestatie oppositieburgemeester

• Gulsah Ercetin

  correspondent Turkije

In het Turkse district Üsküdar zijn betogers dit weekend massaal de straat opgegaan om te protesteren tegen de arrestatie van burgemeester Sinem Dedetas. Volgens de oppositie waren er duizenden mensen aanwezig.

Aanhangers van de oppositiepartij Yeni Parti noemen de arrestatie van Dedetas onrechtmatig en spreken van politieke vervolging van oppositiebestuurders.

Dedetas werd in juli samen met vijf anderen opgepakt. De populaire burgemeester wordt onder meer beschuldigd van corruptie. Met haar verkiezing in 2024 kwam de oppositie voor het eerst in 30 jaar aan de macht in het voormalige bolwerk van de regerende AK-partij.

Üsküdar, aan de Aziatische kant van Istanbul, heeft een grote symbolische betekenis voor de Turkse politiek. President Recep Tayyip Erdogan heeft er een woning, brengt er tijdens verkiezingen zijn stem uit en heeft er meerdere keren toespraken gehouden tijdens belangrijke verkiezingsoverwinningen.

“Ik ben hier om onze democratisch gekozen burgemeester te verdedigen. Ik protesteer ook tegen de ondemocratische manier waarop de waarnemend burgemeester is aangewezen”, zegt Yasar, een lid van Yeni Parti (Nieuwe partij).

Hij verwijst naar de verkiezing van een waarnemend burgemeester begin augustus. Binnen de gemeenteraad werd na meerdere stemrondes een kandidaat van de oppositie gekozen. Zij kreeg 22 stemmen, tegenover 18 stemmen voor de kandidaat van de AK-partij.

De AK-partij stapte daarop naar de rechter. Volgens de partij waren er problemen tijdens de stemming. De rechter oordeelde uiteindelijk dat er opnieuw gestemd moest worden.

In de periode tussen de twee stemrondes liep de politieke spanning verder op. Zo werd bekend dat meerdere raadsleden van de oppositie waren overgestapt naar de AK-partij. Volgens de oppositie werden sommige raadsleden onder druk gezet en bedreigd om over te stappen. Er zou inmiddels onderzoek worden gedaan naar die beschuldigingen.

Ook werden enkele oppositieraadsleden gearresteerd. Bij de tweede stemronde, die enkele dagen geleden plaatsvond, won uiteindelijk de kandidaat van de AK-partij.

Volgens de voorzitter van de AK-partij in Istanbul is de partij blij dat de politieke impasse voorbij is. “De dienstverlening in Üsküdar werd belemmerd. De periode tussen de eerste en tweede stemronde was een tijdsverlies van anderhalve maand voor de inwoners.”

De oppositie spreekt daarentegen van het ‘overnemen’ van Üsküdar. Volgens de partij worden oppositiebestuurders met arrestaties buitenspel gezet vanwege de grote landelijke verkiezingswinst van de oppositie in 2024.

Protest tegen arrestaties

De demonstratie in Üsküdar staat niet op zichzelf. Een vrouw die buiten het district woont, maar naar het protest is gekomen, ziet de demonstratie als onderdeel van een veel groter protest tegen de arrestatie van oppositiebestuurders.

“Al onze burgemeesters zitten onterecht vast. Kijk naar Ekrem Imamoglu. Wij geloven dat zij onschuldig zijn. Er zitten zoveel onschuldige mensen vast.”

In Turkije loopt een groot onderzoek naar onder meer corruptie en het manipuleren van aanbestedingsprocedures. In maart 2025 werd de populaire burgemeester van Istanbul, Ekrem Imamoglu, opgepakt. Hij werd door velen gezien als een belangrijke tegenkandidaat van president Erdogan.

Sindsdien zijn honderden mensen die gelieerd zijn aan de oppositie, onder wie burgemeesters en gemeenteraadsleden, gearresteerd. De Turkse regering zegt dat de rechterlijke macht onafhankelijk opereert. Veel aanhangers van de regerende AK-partij geloven ook dat deze bestuurders corrupt zijn.

Dedetas won de verkiezingen van 2024, maar niet met een overweldigende meerderheid. Het district is, net als veel andere delen van Turkije, politiek verdeeld.

Dat was ook tijdens de demonstratie te zien. Terwijl duizenden mensen luisterden naar een toespraak van partijvoorzitter Özgür Özel, stonden langs de drukke straat ook aanhangers van de AK-partij die afkeurend reageerden.

Voor sommige demonstranten is er weinig reden voor optimisme. “Op dit moment zitten zowel de burgemeester van mijn stad als de burgemeester van de plek waar ik woon vast. Dat maakt me verdrietig”, zegt een 25-jarige vrouw die liever anoniem blijft.

Ook een familielid van haar zit vast. Volgens haar hebben de arrestaties haar vertrouwen in de toekomst en in de politiek aangetast. “Er zijn miljoenen jongeren die hetzelfde denken.”

Een andere jonge demonstrant zegt: “We weten niet wat er gaat gebeuren, want helaas lijken er geen grenzen te zijn. We zitten in een situatie waarin de rechtsstaat niet functioneert.”

Toch is ze niet van plan om te stoppen met protesteren. “We moeten elkaar blijven steunen, want uiteindelijk weten we dat we gelijk hebben, en de waarheid zal overwinnen.”