Meer artiesten onder politieke druk, ‘dit is een big deal’

• Gelisha Nieves

  redacteur Buitenland

Artiesten die politieke statements maken zijn van alle tijden. Protestliederen, uitspraken op awardshows of het opspelden van een pinnetje op de borst. Dit keer belandde de Amerikaanse rapper Macklemore in een geopolitieke wervelwind. Hij werd geschrapt als voorprogramma van de Britse zanger Ed Sheeran. Het is niet voor het eerst dat een artiest wordt geschrapt, maar de manier waarop en wie hierachter zit valt op.

Macklemore mag niet meer optreden vanwege zijn pro-Palestijnse uitspraken. Volgens Ed Sheeran, met wie hij door de Verenigde Staten zou touren, komt dit mede door de Joods-Amerikaanse miljardair Robert Kraft. Macklemore zou later deze maand met Sheeran optreden in het Gillette Stadium in Foxborough bij Boston, een stadion dat eigendom is van Kraft.

Volgens Amerika-kenner en jurist Kenneth Manusama was het schrappen van Macklemore te verwachten. “Dat hij Macklemore niet toestaat, is niet verrassend. Kraft is de stadioneigenaar en een politieke bondgenoot van Trump. De uitspraak ‘Free Palestine’ wordt gezien als anti-Israël en dat wordt nu hoog opgespeeld.”

Kraft was ook een geldschieter van de Columbia University in New York. Hij trok zijn subsidies in(opent in nieuw venster) na massale pro-Palestijnse studentenprotesten. “Het is echt een teken des tijds hoe groot die splijtzwam is; hoe groot die Israël-Palestina discussie is in de VS.”

Tijdens zijn optreden nam Macklemore het juist op voor de Columbia-studenten. Met hun acties hebben ze volgens hem “de hele wereld gemobiliseerd” om zich uit te spreken tegen de Israëlische aanvallen op Gaza. Beelden van de verwoesting in Gaza werden tijdens het optreden van Macklemore vertoond.

Het schrappen van artiesten die zich pro-Palestijns uitlaten gebeurt ook in Europa. Zo werd het optreden van het Britse punkrapduo Bob Vylan in poppodium 013 geannuleerd. In Paradiso was hij wel welkom. Daar riep het duo “dood aan de IDF” (het Israëlische leger). Na dit optreden kwamen er tientallen aangiften binnen bij het OM; dat de zaak seponeerde(opent in nieuw venster).

Ook ging er een concert door in poppodium Doornroosje. Muziekjournalist Atze de Vrieze was daarbij en zag dat het duo zich aanpaste: “Daar heeft Bob Vylan dingen gezegd die niemand tegen de borst kon stuiten. Hij ging om de gewraakte woorden heen.”

Ook de Ierse rapgroep Kneecap kwam onder vuur te liggen nadat die bij een Glastonbury-optreden sympathie toonde voor een verboden pro-Palestijnse actiegroep. In aanloop naar dit optreden was er al veel te doen om eerdere uitspraken van de rapgroep. Reden voor de BBC om de show van het Ierse trio niet live uit te zenden. Diezelfde Kneecap steekt Macklemore nu online(opent in nieuw venster) een hart onder de riem.

Hoewel het locatie-eigenaren waren die Macklemore niet meer op het podium wilden zien, krijgt ook hoofdact Ed Sheeran het flink te verduren. Zijn band en andere supportacts staan achter Macklemore en zijn inmiddels ook opgestapt. “Dit is een big deal”, zegt muziekjournalist Atze de Vrieze.

“Ed Sheeran heeft Ierse roots. Hij had ook Ierse artiesten mee op zijn tour. Dat maakt deze zaak pijnlijk.” Ierland is een van de meest pro-Palestijnse landen binnen de Europese Unie. “Je kan geen Ierse artiest verzinnen die dat niet is.” Op Instagram laat Sheeran weten zijn platform(opent in nieuw venster) niet te willen gebruiken voor politieke statements. “Opvallend, want hij heeft eerder wel Oekraïne gesteund(opent in nieuw venster)“, zegt De Vrieze.

Manusama ziet dat de vrijheid van meningsuiting, ook van beroemdheden, onder druk staat onder de Trump-regering: “Je kan het zien als het verlengde van de mediazenders die voor een fusie een goedkeuring nodig hebben van de regering. Dan kun je beter een wit voetje halen bij de regering. In die context werden eerder presentatoren Jimmy Kimmel en Stephen Colbert van de Amerikaanse buis gehaald.” De talkshowhosts maakten eerder anti-Trump-grappen op de landelijke tv.

Een vermenging van rijke bedrijven en miljardairs met zakelijke belangen drukken volgens Manusama op de vrijheid van meningsuiting. Ook muziekjournalist De Vrieze ziet dit: “Je ziet dat de stadioneigenaar met macht en invloed mensen onder druk zet die opkomen voor in dit geval de Palestijnse zaak. ‘Free Palestine’ wordt dan als hate speech gekwalificeerd.”

Manusama ziet dat artiesten zich toch blijven uitspreken, ondanks de inperkingen achter de schermen. “Je ziet steeds meer uitspraken van artiesten en kunstenaars. Kunstenaars voelen zich steeds meer genoodzaakt, Macklemore dus ook, om dit soort uitspraken te doen.”