NOS Nieuws
De Tweede Kamer wil een duidelijker verbod op camerabrillen en dat verbod moet in nog meer situaties gelden dan nu al het geval is. “Het tempo kan niet snel genoeg zijn”, zegt Pro-Kamerlid Kathmann. “Nederland is het zat. De onrust is ongelofelijk groot.”
Ook de digitale burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom en de Consumentenbond willen een verbod op de ‘gluurbril’ met ingebouwde microfoon en AI. Er worden veel mensen gefilmd in intieme situaties zonder dat zij het doorhebben. Die beelden worden gedeeld op sociale media.
Volgens het kabinet is een verbod in principe juridisch niet nodig omdat er al verschillende rechtsregels voor het gebruik van camerabrillen en de videobeelden gelden. De bril mag alleen privé gebruikt worden, zegt staatssecretaris Van Bruggen. “Maar ik begrijp de oproep van de Kamer wel.”
Beelden van iemand maken en delen mag niet zomaar. Het recht op privacy is geregeld in de grondwet, het Handvest van de Grondrechten van de Europese Unie en het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens.
Verder geldt het nationaal en Europees consumentenrecht voor schade door producten. En als iemand schade ondervindt door zonder toestemming te zijn gefilmd kan er sprake zijn van een onrechtmatige daad.
Ook zijn er het portretrecht, de Auteurswet en het wetboek van Strafrecht. Het in het geheim filmen in bijvoorbeeld kleedkamers en toiletten is strafbaar. Het onderwijs, de zorg, horeca, winkels, sportscholen en zwembaden kunnen in de huisregels al een afdwingbaar verbod opnemen.
Kathmann erkent dat de camerabril “eigenlijk al verboden is”. Maar als zo veel mensen de regels overtreden en zo veel mensen er last van hebben dan moet het “explicieter opgenomen worden in richtlijnen”, vindt zij. Eerder vroeg het CDA al om een verbod op de camerabril.
Het kabinet wacht op een advies dit najaar over camerabrillen, AI-brillen en andere “AI-wearables” met ingebouwde techniek van het Europees Comité voor Gegevensbescherming. Daarin is ook de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) vertegenwoordigd. Die is in Nederland de toezichthouder op de privacy.
De AP waarschuwde dinsdag uitdrukkelijk dat in veel situaties het gebruik van de brillen en het gemaakte beeldmateriaal is verboden.
Programmamaker Roel Maalderink en de digitale burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom uiten in een satirische video kritiek op de camerabrillen van Meta. Maalderink filmde met de bril medewerkers van Meta bij het kantoor van het bedrijf in Amsterdam.
Het techbedrijf heeft de video van Instagram, onderdeel van Meta, verwijderd. “Angstaanjagend”, zegt Kathmann. “Dit riekt naar censuur.” Meta zegt dat de video is verwijderd wegens vermeend pesten en intimidatie.
De video is nog wel te zien op YouTube, onderdeel van techgigant Google. Ook Google en Apple willen AI-brillen met een ingebouwde camera op de markt brengen.
Overigens zijn er ook toepassingen van AI-brillen die positievere reacties krijgen. Voor blinden en slechtzienden kan de AI-functie ondersteunen bij het voorlezen van teksten of het vinden van locaties. Artsen kunnen collega’s op afstand mee laten kijken bij de behandeling van een patiënt.
Voor deze toepassingen moet er een uitzondering op het verbod komen, zegt de Tweede Kamer.
