NOS Nieuws
Voormalig CDA-Tweede Kamerlid en journalist Sytze Faber is op 89-jarige leeftijd overleden in Leeuwarden. Dat meldt zijn familie in een rouwadvertentie in NRC.
Faber groeide op in een Fries, gereformeerd milieu, studeerde politicologie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam en promoveerde in 1974. Na jaren in de wetenschap te hebben gewerkt, werd hij in 1977 Tweede Kamerlid.
De Fries kwam de Tweede Kamer in namens de ARP, dat in 1980 opging in het CDA. Hij gold als linkse CDA’er en had grote bezwaren tegen het tot stand komen van het kabinet-Van Agt I, bestaande uit zijn CDA en de VVD.
Desondanks behoorde hij niet tot de zogeheten loyalisten, een groep van aanvankelijk zes CDA’ers uit de linkervleugel van de partij, die zich kritisch opstelden tegen het regeerakkoord met de VVD. Daardoor namen zij een belangrijke machtspositie in, aangezien het kabinet-Van Agt I met 77 zetels een krappe meerderheid had.
Faber sloot zich niet bij hen aan, passend bij zijn onafhankelijke geest om zich zo niet bij voorbaat aan groepsdenken te binden. Toch week hij geregeld af van de partijlijn. Hij speelde een belangrijke rol binnen de debatten over de grondwetsherziening en verzette zich in 1979 met negen andere CDA’ers tegen de plaatsing van Amerikaanse kruisraketten in Nederland.
Hij combineerde zijn Kamerlidmaatschap met het gedeelde hoofdredacteurschap bij het Friesch Dagblad. “Die combinatie met de politiek was toen volstrekt normaal: het was de zuilentijd en een zuilenkrant”, zei Faber begin dit jaar nog in een interview met die krant.
Toen Ruud Lubbers in 1982 premier werd, volgde Bert de Vries hem op als CDA-fractievoorzitter. Binnen de partij werd sterker aangedrongen op eensgezindheid, daardoor kwam de positie van kritische Kamerleden onder druk te staan. Faber bleef tot januari 1985 Kamerlid.
Vervolgens werd hij benoemd tot burgemeester van het Drentse Hoogeveen. In 1988 raakte Faber betrokken bij een incident in Zwolle na een kroegbezoek. Daar kregen Faber en de burgemeester van Smallingerland, Bert Smallenbroek, ruzie met een groep jongeren. Daarbij zou Smallenbroek slaags zijn geraakt met hen.
De toenmalige minister van Binnenlandse Zaken Van Dijk boog zich zelfs over de kwestie, ook wel “de Zwolse affaire” genoemd. Na onderzoek van de rijksrecherche concludeerde hij dat de burgemeesters geen strafbare feiten hadden gepleegd.
Hij vond het incident “te futiel, te miezerig” voor ontslag, maar berispte hen wel omdat ze het aanzien van hun ambt hadden geschaad. De vorig jaar overleden Smallenbroek, stapte op. Faber behield het vertrouwen van de gemeenteraad en bleef uiteindelijk tot 1998 burgemeester van Hoogeveen.
Na zijn vertrek uit Hoogeveen keerde Faber terug bij het Friesch Dagblad als politiek columnist, waar hij een wekelijkse column schreef. In 2007 schreef hij het boek De wet van de koestal. Gereformeerden in Den Haag, over de formatie van het kabinet-Balkende IV.
Faber overleed afgelopen donderdag in Leeuwarden.
