Kindregeling: meevaller voor ouders, maar armere gezinnen profiteren minder

Ouders die het geld het meeste kunnen gebruiken, zullen het minste profiteren van de nieuwe kindregeling die het kabinet-Jetten wil opzetten. Het Centraal Planbureau heeft berekend dat alle ouders meer geld per kind krijgen, maar lagere inkomens hebben daar het minst aan.

De regeling is onderdeel van het plan om het toeslagensysteem te versimpelen. De overheid wil voorkomen dat ouders onverwachts geld moeten terugbetalen als blijkt dat ze te veel toeslag ontvangen, zoals bij het toeslagenschandaal.

Als het aan het nieuwe kabinet ligt, komt er snel een nieuwe toelage voor ouders. Vanaf volgend jaar moeten de kinderbijslag en het kindgebonden budget plaatsmaken voor één bijdrage voor kinderen, de kindregeling.

“We willen gezinnen ondersteunen en meer zekerheid geven”, staat in het coalititie-akkoord van D66, VVD en CDA. “Daarom werken we toe naar het verminderen van de veelheid aan regelingen en het risico op terugvorderingen.” Het samenvoegen van kinderbijslag en het kindgebonden budget past bij die ambitie.

Nu krijgen alle ouders nog kinderbijslag. Dat is een bedrag per kwartaal per kind. Voor een kind tot 6 jaar krijgen ouders op dit moment 295 euro per 3 maanden. Dat loopt op tot 422 euro voor middelbare scholieren. De Sociale Verzekeringsbank (SVB) regelt de kinderbijslag.

Daarnaast kunnen ouders met een lager inkomen een extra bedrag krijgen. Afhankelijk van het inkomen is dat maximaal 2580 euro per jaar per kind. Voor een kind tussen de 12 en 16 jaar kan daar nog maximaal 703 euro bijkomen en voor 16- en 17-jarige maximaal 936 euro. Dit bedrag wordt maandelijks uitbetaald door de Dienst Toeslagen.

Dit kabinet wil van een aantal inkomensafhankelijke toeslagen af omdat deze foutgevoelig zijn: het opgegeven inkomen moet steeds bijgewerkt worden, als het verandert. Gebeurt dat niet, dan kun je al snel te veel toeslag krijgen.

Bij de kinderopvangtoeslag bleek achteraf dat ouders jarenlang te veel toeslag ontvingen omdat hun inkomen te laag werd ingeschat. Nog altijd hebben sommige gezinnen hierdoor te maken met schulden. Daarom moet de inkomensafhankelijke kinderopvangtoeslag verruild worden voor bijna gratis kinderopvang, waarbij de overheid rechtstreeks betaalt aan de opvang in plaats van aan de ouders.

Het samenvoegen van de kinderbijslag en het kindgebonden budget past in diezelfde lijn. De hoogte van kinderbijslag per kind hangt alleen van leeftijd af, niet van inkomen. Het kindgebonden budget hangt wel af van het inkomen. Hoe lager het inkomen (en hoe minder spaargeld), hoe hoger het kan worden.

Ambtenaren van verschillende ministerie en uitvoeringsdiensten pleiten al langer voor het samenvoegen van de twee regelingen. Daar geeft het nieuwe kabinet nu gehoor aan. Vooralsnog bestaat die nieuwe kindregeling uit een vast en een variabel deel.

Het vaste deel vervangt in feite de kinderbijslag, maar dan wordt dit een hoger bedrag voor alle ouders. Volgens het CPB krijgen alle ouders die nu kinderbijslag en geen kindgebonden budget krijgen per 2028 tussen de 238 en 339 euro per jaar meer dan nu als toelage voor een kind.

Ouders met een kindgebonden budget krijgen dat extra geld ook, maar tegelijkertijd wordt in de nieuwe kindregeling het variabele deel, in feite het oude kindgebonden budget, verlaagd met 208 euro per jaar.

Ouders met kindgebonden budget en een lager inkomen, profiteren dus een stuk minder van de nieuwe regeling dan ouders die nu geen kindgebonden budget hebben. Zij gaan in 2028 per saldo er 30 tot 131 euro op vooruit. Het CPB noemt in de doorberekening van het coalitieakkoord dit verschil als een van de oorzaken dat lagere inkomens er in koopkracht niet of nauwelijks of vooruit gaan.

Door het vaste bedrag te verhogen komen ouders met een lager inkomen niet direct in de problemen, maar de bedragen die armere en rijkere gezinnen krijgen voor hun kind komen met deze ingreep dus dichter bij elkaar te liggen. Als het kabinet na 2028 het variabele deel verder afbouwt, groeien deze bedragen nog verder naar elkaar toe. Of dat gaat gebeuren is nog niet zeker.

Als het aan de coalitie ligt moet de SVB de bedragen van de nieuwe kindregeling gaan uitbetalen, net als bij de kinderbijslag. “De SVB pleit al langere tijd voor een vereenvoudiging van de kindregelingen”, laat het SVB weten. De uitvoeringsinstantie verwacht dat de regeling meer duidelijkheid en zekerheid gaat geven aan ouders.