Amerika herdenkt aanslagen van 11 september, 25 jaar later

Op verschillende plekken in de Verenigde Staten zijn vandaag de terroristische aanslagen van 9/11 herdacht, vandaag 25 jaar geleden. Bij de aanslagen kwamen bijna 3000 mensen om het leven. Een nationale herdenkingsdienst begon om 14.30 uur Nederlandse tijd in New York.

Ook elders in het land waren herdenkingen en ceremonies, onder meer bij het Pentagon, bij de Amerikaanse hoofdstad Washington D.C.

De nationale herdenking vond plaats op Ground Zero in New York, op de plek waar de Twin Towers stonden. Daar is nu het 9/11 Memorial Plaza, een permanente plek ter herinnering aan de aanslagen.

Tijdens de dienst zijn onder meer de namen van de slachtoffers voorgelezen door nabestaanden. Ook waren politici en de oud-presidenten Obama, Biden, Clinton en Bush jr. aanwezig. President Trump was er niet bij, omdat hij op Ground Zero van de organisatie niet mocht speechen. Al sinds 2012 mogen politici geen toespraken meer houden tijdens de officiële herdenking. Vicepresident Vance nam Trumps plaats in.

Ook minister van Handel Howard Lutnick was aanwezig, hij was zichtbaar geëmotioneerd. Op het moment van de aanslagen was hij ceo van een investeringsmaatschappij in het World Trade Center. Van de 960 medewerkers kwamen er 658 om het leven, onder wie Lutnicks broer Gary. Howard bracht op het moment van de aanslagen zijn zoon naar school.

Op 11 september 2001 vlogen in de ochtend twee passagiersvliegtuigen in op de enorme wolkenkrabbers in het centrum van New York. Kort daarna, even na 09.30 uur, kwam een derde vliegtuig neer op het Pentagon, het Amerikaanse ministerie van Defensie, vlak bij Washington D.C.

Na het derde vliegtuig stortten de Twin Towers in. Een vierde vliegtuig stortte neer in Pennsylvania. De passagiers voorkwamen dat de kapers hun doel bereikten, mogelijk het Capitool, het centrum van de Amerikaanse democratie in Washington.

In totaal zijn er bij de nationale herdenking elk jaar zes momenten van stilte; een moment voor de zes opeenvolgende gebeurtenissen bij de aanslagen.

Een zevende moment is dit jaar voor het eerst toegevoegd door de organisatie van de herdenking, 9/11 Memorial & Museum. Dat moment is bedoeld om de duizenden mensen te herdenken die in de jaren na de aanslagen omkwamen door ziekten gerelateerd aan de aanslagen.

Mensen overleden aan kanker of ademhalingsziekten, onder meer door blootstelling aan giftige stoffen die bij het instorten van de Twin Towers vrijkwamen. Zo kwamen meer dan 600 brandweermannen om door ziekten gerelateerd aan 9/11.

Ook werden bij de herdenkingsdienst de namen voorgelezen van slachtoffers die omkwamen bij een eerdere aanslag op het World Trade Center, in februari 1993. In de parkeergarage onder de Twin Towers werd toen een bom tot ontploffing gebracht, waardoor zes mensen overleden. Meer dan duizend mensen raakten gewond. Ook deze mensen worden gezien als slachtoffers van terrorisme bij het World Trade Center en daarom worden hun namen bij de jaarlijkse herdenking voorgelezen.

Ook bij het Pentagon was vandaag een herdenkingsdienst. De Amerikaanse president Trump was daar aanwezig en hield een toespraak. Er werden onder meer kransen en vlaggen gelegd.

“We zullen ons land verdedigen als nooit tevoren”, zei Trump aan het begin van zijn speech. Hij riep ook op om de slachtoffers van de aanslagen nooit te vergeten en vertelde verschillende verhalen van nabestaanden. Ook roemde hij de hulpverleners die op die dag in actie kwamen.

Vanochtend werd er al een grote Amerikaanse vlag uitgerold tegen de zijkant van het Pentagon, als verwijzing naar de vlag die er op de dag van de aanslagen op dezelfde manier hing. Bij het gebouw kwamen 184 mensen om het leven: 59 van hen zaten in het gekaapte vliegtuig en 125 waren in het gebouw.

Trump, geboren in New York, herdacht de aanslagen vorig jaar ook bij het Pentagon. Hij was voor het laatst bij Ground Zero in 2024.

In het Bryant Park in New York is een tijdelijk monument opgetogen. Op het gras zijn 2753 stoelen neergezet, ter nagedachtenis aan alle slachtoffers die in of rond de Twin Towers omkwamen. Mensen die het monument bezoeken, kunnen tussen de stoelen doorlopen, die staan gericht naar Ground Zero.

De Amerikaanse krant The New York Times meldt dat het park voor de derde keer is omgevormd tot tijdelijk monument voor de aanslagen. De eerste keer was in 2002, een jaar later, en in 2011 bij de tiende herdenking.