NOS Nieuws
Bij pogingen het Internationaal Strafhof “steen voor steen af te breken” zet Amerika ook NAVO-bondgenoten onder druk hieraan mee te helpen en zich terug te trekken uit het hof. Dat bevestigen ingewijden aan de NOS na publicatie van website Politico.
Op een bijeenkomst van NAVO-ambassadeurs in juli zei Matthew Whitaker, die de VS in de militaire alliantie vertegenwoordigt, dat het land nauwlettend in de gaten houdt wie aan Amerikaanse zijde staat. Volgens betrokkenen zou de Amerikaanse druk voor Nederland niet als verrassing gekomen zijn en bood zowel ons land, gastland van het Internationaal Strafhof, als Frankrijk verzet tegen de oproep van de VS het hof te torpederen.
Campagne tegen ICC
President Trump voert al langer een agressieve campagne tegen het Internationaal Strafhof in Den Haag, dat 125 leden heeft. Het kan individuen vervolgen die worden verdacht van genocide, misdrijven tegen de menselijkheid en oorlogsmisdrijven. Hoewel de VS betrokken was bij de oprichting van het strafhof heeft het land het verdrag nooit geratificeerd.
Met name het arrestatiebevel van het ICC tegen de van oorlogsmisdaden verdachte Israëlische premier Netanyahu is voor Trump aanleiding geweest de strijd tegen het hof op te voeren. Vorig jaar al stelde hij per decreet sancties in tegen mensen die betrokken zijn bij het hof. ICC-medewerkers die betrokken zijn bij strafzaken, mogen de VS niet in en worden onder meer geconfronteerd met financiële strafmaatregelen.
Deze zomer kondigde de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rubio aan het ICC systematisch tegen te gaan werken en het “steen voor steen af te breken”. De VS ziet het strafhof als bedreiging voor zijn soevereiniteit.
Kruistocht
Nieuw is dat de Amerikanen ook een link lijken te leggen tussen hun kruistocht tegen het strafhof en de eerder aangekondigde evaluatie van de stationering van Amerikaanse troepen in Europa. In juni liet minister van Defensie Pete Hegseth aan de NAVO-bondgenoten weten dat hij binnen een half jaar met een herschikking komt van de aanwezigheid van Amerikaanse troepen in Europese landen.
Hij koppelde de mogelijke terugtrekking en verplaatsing van VS militairen op het continent aan de bereidheid van landen hun steun uit te spreken voor Trumps Iran-oorlog. Deze zomer landde ook een vragenlijst over steun aan het Amerikaanse buitenlandbeleid op de bureaus van alle NAVO-lidstaten. Landen worden geacht daarin onder meer vragen beantwoorden over het optreden van de VS in het Midden-Oosten en het kopen van Amerikaanse wapens.
De NAVO staat sinds de herverkiezing van Donald Trump onder zware druk. De Amerikaanse president dreigde meermaals de alliantie te verlaten en stortte de organisatie in crisis na dreigementen richting bondgenoot Denemarken om Groenland in te willen nemen. Ook de weigering van veel NAVO-landen steun te betuigen aan Trumps Iran-oorlog leidde tot woede bij de president. Na de top in Ankara begin juli verklaarde hij juist onder de indruk te zijn van alle ‘liefde’ tussen de 32 leden.
Schijnvertoning
Maar die bleek snel weer bekoeld. Niet lang na de top sprak VS-NAVO-ambassadeur Whitaker zijn collega-ambassadeurs toe over het Internationaal Strafhof. En het bleef niet bij woorden alleen, Amerika stuurde ook een brief naar de NAVO-delegaties met het dringende verzoek “onmiddellijk stappen te zetten u terug te trekken” uit het Strafhof. “Laten we de schijnvertoning van het ICC voor eens en voor altijd beëindigen”, is te lezen in het document dat Politico inzag.
Het ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag verwijst naar eerdere steunbetuigingen aan het Internationaal Strafhof van minister Tom Berendsen. Die liet meermaals weten dat Nederland als gastland en lid van het hof “standvastig achter het belangrijke werk voor Internationaal recht” van het hof staat.
