NOS Nieuws
Ze zijn van levensbelang om de grote ambities die techbedrijven met AI hebben waar te maken, maar door de verkiezingsuitslag van deze week is het de vraag of alle geplande datacenters er wel gaan komen.
In staten als Texas, Ohio en Georgia, waar veel van die centers op de planning staan, stemden kiezers dinsdag voor Democratische kandidaten. Die staan er veelal kritisch tegenover en willen de bouw van datacenters pauzeren.
Voor de grote techbedrijven betekent dat minder steun voor hun ambities. Dat was na dinsdag ook te merken op de beurs, waar de koers van techaandelen daalde. Daarmee lijkt de winst van de Democraten slecht nieuws voor techbedrijven als Anthropic en OpenAI.
Techbedrijven investeerden de afgelopen tijd juist massaal in het versnellen van de bouw van datacenters. Een groot deel komt in de VS, maar ook daar is er groeiende kritiek op het hoge stroom- en waterverbruik.
Met de verkiezingsuitslag komt er een extra tegenslag bij voor de AI-bedrijven. Op korte termijn betekent dat waarschijnlijk weinig. “Projecten die voor 2027 op de planning staan, worden niet snel ongedaan gemaakt”, zegt Rogier Quaedvlieg, VS-econoom bij ABN AMRO. “De bouw is vaak al begonnen, de vergunningen zijn verleend.”
In 2028 is dat een ander verhaal. “Het duurt even voordat het beleid van de nieuwe bestuurders en volksvertegenwoordigers, die in januari aantreden, doorwerkt”, zegt Quaedvlieg. “Vanaf 2028 start de aanvraagprocedure voor nieuwe projecten. Daar zullen techbedrijven lastiger toestemming voor krijgen dan nu.”
In verschillende staten zijn ook referenda over datacenters gehouden. Vrijwel overal stemde de bevolking voor een bouwstop of tegen nieuwe centers. Dat kan betekenen dat de bouw in sommige staten binnenkort al moeilijker wordt.
Voor een deel van de kiezers zal dat een opluchting zijn. Amerikanen denken negatiever over de mogelijke impact van datacenters op het milieu en de economie dan aan het begin van het jaar. Een meerderheid vindt de komst van een datacenter in de buurt onprettig.
Het is onwaarschijnlijk dat al die zorgen verdwijnen, denkt Philip Marey, VS-analist bij de Rabobank. “In sommige staten zal er na de wissel van volksvertegenwoordigers inderdaad minder worden gebouwd, maar dat betekent niet dat bedrijven opeens geen datacenters meer willen bouwen.”
“Techbedrijven hebben nu drie opties”, zegt Quaedvlieg. “Optie een: toch nog proberen de publieke opinie te beïnvloeden. Bijvoorbeeld door mee te betalen aan de infrastructuur die nodig is voor de centers of milieuplannen op te stellen.”
Een andere optie is lobbyen om de besluitvorming over datacenters op federaal niveau te regelen. “Dan besluiten niet de staten, maar de landelijke overheid.” Lukt dat allemaal niet, dan is er nog een derde alternatief: “Uitwijken naar andere plekken.”
Daar wordt al langer mee geëxperimenteerd. “Er zijn bedrijven die onderzoeken of ze onder water kunnen bouwen”, zegt Marey. Ook het heelal wordt wel eens genoemd. “Datacenters in de ruimte zien er nu heel aantrekkelijk uit”, schreef Elon Musk op X, net na de verkiezingen.
Het is waarschijnlijker dat bedrijven kiezen voor staten die positiever tegenover AI en datacenters staan, denkt Quaedvlieg. “In het uiterste geval zouden ze zelfs helemaal uit het land kunnen vertrekken.”
Quaedvlieg verwacht niet dat de bedrijven massaal naar Europa uitwijken. “Gebieden als het Midden-Oosten zijn veel interessanter. Daar is veel energie beschikbaar en zijn de regels vaak soepeler.”
Het is een scenario waar veel Amerikaanse politici niet aan moeten denken. “De Democraten en de Republikeinen zijn het erover eens dat Amerika zijn leidende positie in de technologiewedloop met China moet behouden”, zegt Marey. “Mogelijk betekent dat ook dat de Democraten op den duur bereid zijn tot overleg, tot concessies.”
Het is volgens Marey tekenend voor de tweestrijd rond de bouw van nieuwe datacenters. “Er komt steeds meer weerstand tegen de uitbreidingen en het datacenteroptimisme van Trump. Ook binnen de Republikeinse partij zijn er kritische stemmen.”
Tegelijk is er ook het besef dat niet meedoen met de AI-wedloop geen optie is. “Dat is vergelijkbaar met de industriële revolutie. Je moet wel meedoen. Alleen waar en hoe en tegen welke prijs?”
