NOS Nieuws•
De arrestaties vonden plaats nadat de Verenigde Staten en Israël eind februari Iran hadden aangevallen. Als reactie viel Iran onder meer Amerikaanse doelen aan in de Golfstaten. Op sociale media werden beelden gedeeld van de aanvallen en inslagen.
Koeweit, Bahrein, de Verenigde Arabische Emiraten, Qatar, Saudi-Arabië en Oman waarschuwden dat “geruchten” of “valse informatie” over de oorlog uit “onbekende bronnen” online niet gedeeld mochten worden. Volgens Amnesty verwezen de landen naar de nationale veiligheid.
Rechten opgeschort
In veel Golfstaten is openlijke kritiek op de regering of de heersende familie al niet toegestaan of beperkt. “Golfstaten mogen maatregelen nemen om desinformatie aan te pakken en de nationale veiligheid te beschermen”, zegt Heba Morayef van Amnesty International. “Tijdens gewapende conflicten is het toegestaan om bepaalde rechten op te schorten. Maar elke beperking van de vrijheid van meningsuiting moet voldoen aan strenge internationale mensenrechtennormen.”
Amnesty International sprak met onder meer activisten, inwoners van de Golfstaten en familieleden van gedetineerden. Ook onderzocht de organisatie verklaringen van overheden in de Golfstaten, zoals waarschuwingen en de aankondigingen van de arrestaties.
Zo werden mensen opgepakt voor het delen van filmpjes van onderschepte raketten of locaties die geraakt werden door projectielen. Ook werden mensen gearresteerd omdat ze solidair waren met het Iraanse volk of rouwden om de dood van de Iraanse ayatollah Khamenei. De online uitingen werden door de Golfstaten gezien als het “verheerlijken van een vijandige staat en diens militaire leiders”, stelt Amnesty.
Burgerschap afgepakt
In Bahrein werden honderden, veelal sjiitische, burgers opgepakt(opent in nieuw venster) vanwege hun uitingen. Ook werd van tientallen mensen het staatsburgerschap ingetrokken. Bijna de helft van de bevolking hangt de sjiitische stroming van de islam aan, net als in Iran. De regerende koninklijke familie is soennitisch en duldt geen kritiek.
In Koeweit werd onder meer de Amerikaanse journalist Ahmed Shihab-Eldin(opent in nieuw venster) 52 dagen vastgehouden voor het delen van beelden die door nieuwsmedia waren gepubliceerd. Hij had ook de Koeweitse nationaliteit, maar die werd van hem afgepakt.
In beide landen werden ook jarenlange gevangenisstraffen opgelegd aan tientallen mensen voor het verspreiden van oorlogsgerelateerde content.
In de VAE werden tientallen Britten opgepakt(opent in nieuw venster) voor het delen van beelden van Iraanse aanvallen op sociale media. De Britse ambassade waarschuwde burgers voor de strenge wetten in de Golfstaat.
Vaag geformuleerde regels
De Golfstaten willen volgens Amnesty hun imago als veilige havens beschermen en het narratief over de impact van de Iraanse aanvallen controleren. Om dat te doen grijpen ze naar hun “gebruikelijke hardhandige, autoritaire aanpak om informatie te controleren”.
Daarbij gebruiken ze volgens Amnesty vaag geformuleerde en te ruime bepalingen in wetten over bijvoorbeeld terrorismebestrijding en nationale veiligheid.
“De arrestaties en andere maatregelen die de Golfstaten tegen hun eigen burgers treffen, moeten worden gezien als een grootscheepse, ontoelaatbare en onwettige aanval op de vrijheid van meningsuiting”, aldus Amnesty.
