Bekendste K-popgroep ter wereld maakt mega-comeback na afronden dienstplicht

• 

  Gabi Verberg

  correspondent Oost-Azië

Zuid-Korea’s bekendste popgroep aller tijden, BTS, keert terug met een megaconcert in de hoofdstad Seoul. Jarenlang moesten fans het zonder hun idolen doen, omdat de leden hun militaire dienstplicht vervulden. Nu zijn ze terug en populairder dan ooit.

Seoul is in rep en roer voor het grote concert van vandaag. Fans joelen als reclames van de mannen op grote schermen verschijnen. Wegen zijn afgesloten en de veiligheidsdiensten zijn massaal aanwezig. Dat is geen overbodige luxe: er worden ruim 250.000 fans verwacht. Hoewel het concert gratis is, hebben bezoekers wel een kaartje nodig. Slechts een klein deel van de fans wist er een te bemachtigen.

“Ik ben hier om te kijken of iemand een kaartje voor me heeft, of dat de politie mij kan helpen”, vertelt Katherine uit de Dominicaanse Republiek. Ze staat een dag voor het concert al bij het podium. Mede voor de K-pop verhuisde ze naar Korea en ze is al jaren fan van BTS.

Ook haar vriendinnen uit Duitsland hebben geen kaartje kunnen krijgen. En ze zijn niet de enigen. Ondanks hun lange afwezigheid is de groep nog altijd enorm populair, zowel in Zuid-Korea als daarbuiten.

K-popdeskundige Flora Smit noemt het bijzonder dat een K-popgroep na zo’n lange afwezigheid z’n populariteit behoudt. Volgens haar komt dat doordat BTS veel meer is dan alleen een muziekgroep. “Ze zijn uitgegroeid tot een symbool van nationale trots.”

Die symboliek hangt nauw samen met de militaire dienstplicht in Zuid-Korea voor mannen tussen de 20 en 29 jaar oud. Die is er mede omdat het land formeel nog in oorlog is met Noord-Korea. Er was veel discussie over of de leden van BTS ervan konden worden vrijgesteld, vanwege hun enorme economische en culturele waarde voor het land. Toch kozen de leden ervoor om hun dienstplicht te vervullen.

De dienstplicht kan wel wat promotie gebruiken, want die is impopulair. Onder druk van de bevolking is de dienstplicht de afgelopen decennia al flink verkort. De afgelopen zes jaar is het leger met zo’n 20 procent gekrompen, iets dat volgens experts in de toekomst kan leiden tot operationele problemen. “Met het besluit van BTS om toch te dienen, hebben ze zichzelf als de perfecte Zuid-Koreaanse burger getoond”, zegt Smit.

BTS speelt al langer een rol als cultureel uithangbord van Zuid-Korea, legt ze uit. Door samenwerkingen met grote merken en hun wereldwijde succes hebben ze bijgedragen aan het moderne imago van het land. Dat past in de strategie die is ingezet na de financiële crisis van 1997. Zuid-Korea besloot toen om cultuur als exportproduct te ontwikkelen.

“Met hun comeback laten de leden zien hoe succesvol die aanpak is geweest”, aldus Smit. Ze combineren internationale aantrekkingskracht met een sterke focus op hun eigen cultuur. “In plaats van zich aan te passen aan westerse normen, benadrukken ze juist hun Koreaanse identiteit.”

Die identiteit komt ook terug in het nieuwe album, waarvan op de eerste dag na de lancering bijna vier miljoen exemplaren zijn verkocht. De plaat is vernoemd naar Arirang, een eeuwenoud volkslied dat symbool staat voor de Koreaanse identiteit. En ook de locatie van het concert benadrukt die boodschap. De Gwanghwamun-boulevard is al eeuwen het politieke en culturele middelpunt van Korea.

Naast de aanwezigheid van grote overheidskantoren, ministeries en ambassades kent de plek momenten van zowel feest als protest. In 2002 vierden honderdduizenden fans hier het succes van het nationale voetbalelftal tijdens het WK voetbal in eigen land.

Jaren later, tijdens de kaarslichtdemonstraties, gingen honderdduizenden Koreanen wekelijks het plein op om te demonstreren tegen het machtsmisbruik van de toenmalige president. Door op dit plein op te treden, plaatst BTS zich op de tijdlijn van grote momenten in de Koreaanse geschiedenis.

Het gratis concert is bovendien wereldwijd te volgen. Streamingdienst Netflix zendt het live uit in 190 landen. Dat biedt Zuid-Korea een unieke kans om reclame te maken voor de hoofdstad.

Op de Gwanghwamun-boulevard komen het moderne en historische Zuid-Korea samen. Aan de noordkant prijken de bergen en het paleis van de laatste Koreaanse dynastie, aan de zuidkant worden kijkers getrakteerd op glinsterende wolkenkrabbers.

Hoewel het voor veel fans nog spannend is of ze een kaartje kunnen bemachtigen, lijkt de comeback van BTS voor het land nu al een groot succes.