Blindboxes rage onder jongeren, maar is het gokken?

Wie wel eens op sociale media rondkijkt, kent ze vast: de zogenoemde unboxingvideo’s van blindboxes. Iemand zit voor de camera met een mooie doos. Op de zijkant staat wat er mogelijk in zit, misschien een beige poppetje, maar het kan ook een rode zijn. Hoe iemand reageert, met blijdschap of teleurstelling, hangt af van wat diegene had gehoopt te krijgen.

Het is een rage onder jongeren. Een derde van de jongeren heeft weleens een blindbox, zoals de populaire Labubus of Pokémonkaarten, gekocht. Dat blijkt uit onderzoek van Wijzer in Geldzaken, een platform dat Nederlanders helpt met financiële keuzes.

Jongeren kunnen de boxen kopen in fysieke winkels, maar ook online in de vorm van lootboxes. De inhoud is tot het openen van het pakje onbekend. Waarom zijn ze dan zo populair, en is het geen gokken? Een ruime meerderheid van de jongeren die weleens een blindbox heeft gekocht, vindt dat het kopen van zo’n product daar wel op neerkomt.

Niels van de Ven, hoogleraar consumentenpsychologie aan de Tilburg Universiteit, ziet dat niet zo. Volgens hem draait het bij blindboxes vooral om het verrassen van jezelf met een cadeau. Hij vergelijkt het met adventkalenders van make-upmerken, waarbij je van tevoren niet weet welke producten je krijgt.

Van de Ven: “Gokken is dat je onzekerheid hebt over de beloning die je krijgt en dat je jouw inleg kan verliezen. Hier krijg je altijd een bepaald product terug. Bij blindboxes weet je redelijk goed wat je krijgt, ook als het een beetje meevalt of tegenvalt.”

Wanneer het element van zeldzaamheid belangrijk wordt, “dan is het wel een soort van gokken”, stelt hij. Zoals in videogames waarbij een zeldzaam poppetje uit een lootbox ervoor kan zorgen dat een speler makkelijker kan winnen, of bij Pokémonkaarten waarbij een zeldzame kaart enorm veel geld waard is.

Video’s van blind boxes worden online enorm veel bekeken:

Volgens Van de Ven zijn de blindboxes onder andere populair doordat iemand zichzelf kan verrassen met een cadeau. “Voorheen had je daar nog iemand anders voor nodig”, vertelt hij. Daarnaast geeft het een ‘uniek’ gevoel. “Je kan bijna alles kopen in de winkel, net zoals iedereen. In de blindbox zit iets unieks. Je weet niet wat je krijgt en anderen krijgen niet hetzelfde als jij.”

Tegelijkertijd ontstaat er ook een groepsgevoel, legt Van de Ven uit. “Je wil bij de groep horen, maar ook anders zijn.” Zoals mensen die de populaire Labubus kopen. “Je hoort bij de groep, maar je hebt er eentje die anderen niet hebben.”

Ook de verpakkingen, met uitbundige designs en felle kleuren, zijn gemaakt om het leuk te maken om ze te openen. “Je gaat niet delen dat je iets koopt, maar wel dat je iets gaat uitpakken.”

Wat jongeren niet snel doorhebben is hoeveel geld het kost om een complete set te verkrijgen, zegt Van de Ven. Dat komt doordat je veel exemplaren moet kopen voor het zover is. “Bij een set van zes zul je er ongeveer vijftien moeten kopen. Bij een set van twintig loopt dat op naar ongeveer zeventig.”