NOS NieuwsAangepast
Met 76,8 procent van de stemmen geteld bij de parlementsverkiezingen van Israël staat de Likud-partij van premier Netanyahu aan kop, met voorlopig 27 zetels. Gecombineerd met de zetels van andere partijen die hem steunen komt hij uit op 54 zetels. Daarmee heeft het pro-Netanyahu-blok in de tellingen een voorsprong van zeven ten opzichte van het anti-Netanyahu-blok (47 zetels).
De voorlopige resultaten werden bekendgemaakt door de Centrale Verkiezingscommissie.
De Knesset, het Israëlische parlement, bestaat uit 120 zetels. Voor een meerderheidsregering zijn dus 61 zetels nodig. Het is nog nooit voorgekomen dat één partij een absolute meerderheid heeft gehaald. Dat betekent dat partijen altijd een coalitie moeten vormen om te kunnen regeren of gedoogsteun moeten krijgen.
De voorlopige uitslag lijkt positiever uit te pakken voor Netanyahu dan gedacht. In de exitpolls ging het oppositieblok onder leiding van Gadi Eisenkot nog voorop.
In 2022 won de Likud-partij van Netanyahu de verkiezingen en haalde het blok-Netanyahu de meerderheid in de Knesset. Dat het politieke landschap niet echt veranderd lijkt in Israël, ondanks alles wat er sinds 2022 is gebeurd, leert dat veiligheid nog altijd het belangrijkste thema is.
Daarbij is er wel veel kritiek op Netanyahu, maar zien stemmers ook geen goed alternatief. Daarom lijkt een belangrijk deel van de bevolking nog steeds te denken dat Netanyahu de beste persoon is om Israël te beschermen.
Netanyahu riep in een toespraak in de verkiezingsnacht op tot een “sterke, nationale, rechtse” regering. Volgens hem is gebleken dat de rechtervleugel een “grote meerderheid” heeft behaald onder de “zionistische kiezers” van Israël.
Zowel Netanyahu als tegenstander Eisenkot toonde zich strijdvaardig voor hun aanhang:
De afgelopen jaren is een coalitie smeden vaak mislukt, waardoor er nieuwe verkiezingen moesten komen.
De twee blokken met Arabische partijen hebben volgens de voorlopige tellingen samen 19 zetels. Daarmee kunnen ze een belangrijke rol spelen bij de vorming van een regering zonder Netanyahu, al moeten de huidige oppositieleiders dan wel bereid zijn met ze samen te werken.
Netanyahu waarschuwde in zijn toespraak voor samenwerking met de Arabische partijen en zei dat het een “schande” is dat partijen die bereidheid zouden hebben. Het is nog steeds de vraag of Joodse oppositiepartijen hun verkiezingsbelofte gaan breken en met de Arabische partijen gaan samenwerken. Als dat zo is, zou gedacht kunnen worden aan een minderheidsregering die van buitenaf wordt gesteund door een aantal Arabische partijen.
Een andere optie waarop de president -die een formateur aanwijst- kan aansturen is een eenheidsregering waarin Eisenkot en Netanyahu gaan samenwerken. Een derde mogelijkheid voor Netanyahu is dat hij een oppositiepartij ervan overtuigt om met hem in zee te gaan en dat hij op die manier een coalitie vormt.
Als het niemand lukt een coalitie te maken, dan moeten er nieuwe verkiezingen komen.
De opkomst voor de Israëlische parlementsverkiezingen was hoog met 77,7 procent, het hoogste percentage sinds 1999. Het komt neer op 5,69 miljoen van de ongeveer 7,33 miljoen stemgerechtigde kiezers.
