NOS Nieuws•
Denemarken bereidde in januari in Groenland een mogelijke aanval van de VS voor. Bronnen melden aan de publieke omroep DR dat er zakken bloed naar Groenland zijn gevlogen, net als explosieven om in geval van nood landingsbanen op te blazen.
De Deense regering wilde voorkomen dat Amerikaanse militaire vliegtuigen konden landen, als president Trump zou beslissen om het eiland met geweld in te nemen. Het bloed kon gebruikt worden om eventuele gewonden te behandelen.
De omroep sprak met belangrijke bronnen binnen de Deense regering, hoge officieren en functionarissen en inlichtingendiensten in Denemarken, Frankrijk en Duitsland. Namen worden niet genoemd, omdat de situatie nog altijd gespannen is en gevoelig ligt.
Die bronnen schetsen volgens DR een beeld van “een ongekend jaar vol slapeloze nachten.” Hoewel niemand over concrete aanwijzingen beschikte dat Trump een NAVO-bondgenoot wilde aanvallen, werd daar toch rekening mee gehouden.
Overgeven geen optie
Trump zei sinds hij vorig jaar opnieuw aantrad als president geregeld dat hij Groenland koste wat kost bij de VS wil inlijven, desnoods met geweld. Het eiland dat al meer dan 200 jaar onder Deens gezag valt, heeft zijn interesse vanwege de strategische ligging tussen de VS en Rusland.
Daarnaast ligt het eiland aan belangrijke scheepvaartroutes en is het rijk aan kostbare mineralen, edelstenen en andere belangrijke delfstoffen.
De bronnen zeggen dat de gesprekken tussen Denemarken en Europese bondgenoten al begonnen toen Trump net was aangetreden voor zijn tweede termijn. Begin 2025 werd al steun gezocht bij Duitsland en Frankrijk en andere Scandinavische landen.
Denemarken wilde niet dat de situatie met de VS uit de hand zou lopen, maar zich zomaar neerleggen bij een Amerikaanse aanval was ook geen optie.
Europa besloot toen meer eensgezindheid te tonen en meer gezamenlijke activiteiten op Groenland te ondernemen. Frankrijk zou al honderden militairen hebben toegezegd, verklaart een anonieme functionaris die de samenwerking tussen beide landen coördineerde.
Niet gerustgesteld
Toen op 3 januari de Venezolaanse president Maduro door de VS werd ontvoerd en Trump liet zien waartoe hij in staat was, besliste Denemarken dat het niet langer kon wachten met maatregelen.
Militairen, straaljagers en een Frans marineschip werden onder het mom van een oefening richting het eiland gestuurd. Niemand ging ervan uit dat Denemarken een Amerikaanse aanval kon weerstaan, maar de Denen wilden zich niet zonder slag of stoot overgeven, met oplopende kosten als gevolg.
De situatie duurde enkele weken. Op 21 januari zei Trump in een toespraak in het Zwitserse Davos dat hij Groenland nog altijd wilde hebben.
De Amerikaanse ambassadeur in Denemarken onderstreepte die uitspraken gisteren nog eens tegen de Deense omroep. Op de vraag of de VS plannen had om Groenland aan te vallen, heeft de ambassadeur niet geantwoord.
Een bron bij de Deense veiligheidsdiensten zegt dat het land op zijn hoede blijft zolang Trump vastbesloten is om de boeken in te gaan als de president die het Amerikaanse grondgebied uitbreidde.
