Discussies in Spanje over of het zorgsysteem in Ceuta de migranten aankan

• Miral de Bruijne

  correspondent Spanje en Portugal

Duizenden migranten zwerven nog op straat in Ceuta. De inwoners van de Spaanse exclave in Noord-Afrika ervaren overlast, voelen zich soms onveilig en ook het zorgsysteem krijgt het zwaar te verduren. Want een systeem dat normaal 80.000 mensen bedient, moet nu ineens voor zo’n 10 procent extra mensen zorgen.

De ingang van de eerste hulp wordt door militairen bewaakt. Het lijkt er op dat wie het nodig heeft naar binnen mag, maar buiten staan ook migranten die zeggen niet of slecht te worden geholpen.

Op een betonnen bankje voor het ziekenhuis ligt een jongeman onder een rood dekentje. Zijn vrienden lopen zenuwachtig rond. “Hij is aangereden door een motor”, vertelt een van hen. “Ze hebben hem gisteren binnen verzorgd, maar bijna direct ook weer op straat gezet.”

Andere mannen met duidelijke verwondingen en blauwe plekken proberen langs de militairen te lopen. Ze worden tegengehouden. Ze zeggen dat ze door de politie zijn geslagen. Ook is hun paspoort afgepakt. Uiteindelijk mogen ze in het ziekenhuis een rapport laten opmaken van hun mishandeling.

Al rijdend door de exclave wordt snel duidelijk waarom de druk op de zorg steeds verder toeneemt. Duizenden mensen slapen buiten en zwerven overdag over straat. Stromend water is beperkt aanwezig en ziektes verspreiden zich snel. Het Spaanse ministerie van Volksgezondheid wil zo snel mogelijk vaccins voor ziekten als waterpokken, polio en tetanus naar Ceuta brengen.

Ondertussen eist oppositieleider Alberto Feijóo (Partido Popular) een lockdown om het verspreiden van dezelfde ziekten te voorkomen. De vraag wat er moet gaan gebeuren met de gezondheidszorg in de exclave wordt steeds urgenter. Want hoe langer migranten op straat zwerven, hoe groter de kans op ziektes en verwondingen door agressie.

Migranten die de overtocht niet overleefden worden vaak anoniem begraven, is te zien in deze video van Nieuwsuur:

Zo’n week geleden bezocht de Spaanse minister van Volksgezondheid de exclave. Na een bezoek aan het ziekhuis zei ze dat de helft van de ziekenhuisbedden nog leeg stond en de situatie dus niet alarmerend was. Maar de lokale overheid van Ceuta (Partido Popular) schetst een heel ander beeld. Volgens hen kan het zorgsysteem het niet meer aan.

Viceburgemeester Kissy Chandiramani: “Het is ook wat artsen, verpleegkundigen en het zorgpersoneel zeggen. Je hoeft maar naar ze te luisteren en je hoort dat het systeem op instorten staat.” Ze maakt zich zorgen om de situatie in de exclave en vindt dat de regering in Madrid en de Europese Unie meer moeten doen om te helpen.

Het is moeilijk zicht krijgen op hoe de situatie in het ziekenhuis echt is. Het heeft geen communicatieafdeling en zegt de NOS daarom niet te woord te willen staan. Ook de vertegenwoordiger van de centrale regering in Ceuta had geen tijd voor een interview. De verantwoordelijkheden binnen het zorgsysteem op de exclave zijn verdeeld tussen de nationale en de lokale regering.

Niet al te ver van het ziekenhuis ligt industrieterrein El Tarajal. Het is omgebouwd tot een tentenkamp. Met karton, dekens en pallets zijn tegen de gebouwen geïmproviseerde tenten opgezet. Stromend water is er niet. Overdag is het snikheet en ’s nachts is het koud. Het is een plek waar ziektes zich snel kunnen verspreiden. Het is de woonplek voor een paar honderd migranten. Vooral mannen, maar ook vrouwen en kinderen vullen hier hun dagen.

Patricia Ruiz de Irizar werkt daar namens Dokters van de Wereld. “We zien luchtweginfecties, dermatologische infecties en hoe langer het duurt ook steeds meer mentale gezondheidsproblemen.” Ze staan met een camper op het terrein, naast een busje van het Rode Kruis. Voor de camper staat een rij aan mensen. Een man met een snee in zijn voet krijgt een verband. Naast hem wordt een jongen die last heeft van huidirritaties geholpen.

De druk op de zorg was vlak na de bestorming eind vorige maand het hoogst. Maar naarmate de tijd verstrijkt, zullen de gezondheidsproblemen ook toenemen. Dat lijkt het enige waar iedereen het over eens is.

Ook Ruiz de Irizar spreekt van een humanitaire noodsituatie en denkt dat de gezondheidssituatie steeds slechter zal worden. “We maken ons zorgen omdat we zien dat deze mensen niet de hulp krijgen die ze nodig hebben.”