Enorme reorganisatie Volkswagen ‘geeft aan hoe groot de problemen zijn’

Het is opnieuw een harde klap voor Volkswagen: de Duitse autobouwer kondigde gisteren aan nog eens 50.000 banen te schrappen. Experts zeggen dat de reorganisatie laat zien hoe groot de problemen voor Volkswagen zijn.

Het bedrijf met nu nog ruim 600.000 werknemers is de laatste jaren hard geraakt. Verkopen vielen sinds de coronapandemie tegen en importtarieven van de Verenigde Staten op aluminium en staal drukten de omzet. Daar komt nog bovenop dat alle Europese autobouwers afgelopen jaren hevige concurrentie vanuit China ervaren.

“Dat de raad van commissarissen het nu unaniem eens is geworden over reorganisatieplannen is zeer verassend”, zegt zelfstandig adviseur voor de Duitse autosector, Fred van Putten. “De raad bestaat voor de helft uit vakbondsleiders en ondernemingsraadsleden die hier niet blij mee zijn. Ik ben benieuwd hoe ze dit nieuws aan werknemers gaan verkopen.”

De bestuursstructuur van Volkswagen geeft vakbondsvertegenwoordigers en de deelstaat Nedersaksen aanzienlijke invloed, wat herstructureringen lastiger maakt.

Toch komt de Duitse autobouwer nu met het plan om voor 2030 extra banen te schrappen. Om dat te kunnen doen, beëindigde Volkswagen eerder al een dertig jaar oude overeenkomst die een werkgarantie gaf aan personeel.

Het reorganisatieplan laat zien dat bestuurders en de politiek in Duitsland het erover eens zijn: er moet iets gebeuren om in de toekomst te kunnen blijven concurreren.

“Deze reorganisatie geeft wel aan hoe urgent de situatie is”, zegt ING-econoom Rico Luman. “Fabrieken staan deels leeg en produceren veel minder. En de kosten voor personeel zijn een stuk hoger, ze hebben te veel mensen in dienst.”

Veel beleggers lijken die mening te delen: het aandeel steeg bij de opening vandaag met zo’n 6 procent.

“Het is al langer bekend dat Volkswagen niet efficiënt meer produceert”, zegt mobiliteitseconoom bij Rabobank, Marieke Kuijpers. “Ze moeten dit doen om die kosten naar beneden te brengen.”

In het plan staat ook dat Volkswagen van plan is de helft van zijn modellen te schrappen. Het idee daarbij is: eenvoudigere fabrieken, groter en dus goedkoper kunnen inkopen. Dat leidt tot lagere vaste kosten per auto. Welke modellen weggaan, is niet bekendgemaakt.

De Chinese concurrentie maakt het Volkswagen niet makkelijk. “In China worden auto’s gewoon veel goedkoper gebouwd”, zegt Luman.” Zelfs met de huidige importtarieven kunnen Chinese autobouwers nog een goedkopere elektrische auto aanbieden.”

Het aandeel elektrische auto’s wordt langzaam groter. “Voor Volkswagen is het duurder om elektrische auto’s te bouwen omdat het materialen voor bijvoorbeeld een accu buiten Europa moet halen”, zegt Kuijpers.

Dat maakt de Europese autobouwers ook zeer afhankelijk van China. Luman: “Ze kunnen de deuren dus niet helemaal dichtzetten voor China, maar moeten wél samenwerken”.

Volkswagen CEO Oliver Blume maakte ook bekend dat er geen nieuwe modellen worden gebouwd in vier Duitse fabrieken, tenzij de kosten daar naar beneden kunnen. Het gaat om de vestigingen in Emden, Zwickau, Hannover en Neckarsulm.

Blume zei ook al te kijken naar alternatieve invullingen voor deze fabrieken. Hierover is nog veel onduidelijk, maar verschillende media wijzen op mogelijke productie voor de defensie-industrie.

Daarnaast zouden Chinese bedrijven interesse hebben in het overkopen van fabrieken die mogelijk gesloten worden, om zo de importheffingen te ontlopen.

Dat idee is niet nieuw: autobouwer Stellantis (van onder andere Fiat, Opel en Peugeot) produceert al samen met het Chinese Leapmotor in fabrieken in Italië.

“Volkswagen werkt al samen met een Chinees automerk, Xpeng”, zegt Luman. “Omdat sommige Volkswagen-fabrieken maar voor de helft ingezet worden, kan het goed zijn dat een ander Chinees automerk gebruik gaat maken van de fabriek.”