NOS Nieuws•
De Erasmusprijs 2026 is toegekend aan kunstenaar en regisseur Steve McQueen. Dat heeft de Stichting Praemium Erasmianum bekendgemaakt.
De oeuvreprijs wordt jaarlijks uitgereikt aan een persoon of instelling die een buitengewone bijdrage heeft geleverd op het gebied van geesteswetenschappen, sociale wetenschappen of de kunsten.
Het thema van dit jaar is Ecce Homo, oftewel Zie de mens, schrijft de stichting in een persbericht. “In een wereld die wordt gekenmerkt door polarisatie en ongelijkheid vraagt McQueens werk om aandacht en empathie. Het nodigt ons uit om zorgvuldig en zonder vooroordelen te kijken –ecce homo- en onszelf in de ander te herkennen.”
De Bezette Stad
De Britse McQueen (56) is onder meer bekend van de film 12 Years a Slave, dat het verhaal vertelt over een zwarte man die wordt ontvoerd en tot slaaf wordt gemaakt. Voor die film kreeg hij in 2014 als eerste zwarte regisseur een Oscar voor in de categorie Beste Film.
In 2023 verscheen de documentairefilm Occupied City, in het Nederlands De bezette stad. Aan die film werkte McQueen drie jaar, samen met zijn Nederlandse vrouw Bianca Stigter. Het stel is al jaren samen en woont deels in Londen en deels in Amsterdam. De documentaire duurt 4,5 uur en verbindt de bezetting van Amsterdam door de nazi’s met de coronapandemie en de daaraan verbonden protesten.
Een kunstversie van de film, die 34 uur duurt, werd van september 2025 tot eind januari dit jaar vertoond op de voorgevel van het Rijksmuseum in Amsterdam.
“Als regisseur en kunstenaar toont McQueen bij uitstek wie we zijn in momenten van kwetsbaarheid, hoe we met elkaar omgaan en hoe de geschiedenis ons heden vormt”, zegt de stichting. “Dat doet hij zonder te oordelen en zonder morele complexiteit.” Volgens de stichting sluit dat aan “bij de humanistische geest van Desiderius Erasmus”, naar wie de prijs vernoemd is.
De Erasmusprijs bestaat sinds 1958 en werd 68 keer uitgereikt. Onder anderen komiek Trevor Noah, componist John Adams, choreograaf Hans van Manen en de online encyclopedie Wikipedia kregen de prijs eerder.
Aan de Erasmusprijs is een geldbedrag van 150.000 euro verbonden. De regisseur krijgt de prijs in het najaar uitgereikt door koning Willem-Alexander.
