EU-landen akkoord over nieuwe sancties tegen Rusland na lang verzet Grieken

Na lange onderhandelingen zijn de EU-landen het eens geworden over een nieuw pakket sancties tegen Rusland. Vooral Griekenland lag dwars, vanwege een verbod voor bedrijven in de EU op het doorvoeren van Russisch vloeibaar gas. De Grieken krijgen hun zin en mogen daar nu langer mee doorgaan.

Het nieuwe sanctiepakket, het 21e sinds de inval van Rusland in Oekraïne in 2022, richt zich met name op de Russische financiële sector. Er komen nieuwe beperkingen voor Russische banken, crypto- en oliehandelaren. De EU voegt 32 nieuwe Russische banken toe aan de sanctielijst.

Daarnaast verlengen de EU-landen het prijsplafond op olie – 44 dollar per vat olie – met een jaar. Bij die verlenging was haast geboden. Als er vandaag geen besluit werd genomen, zou het huidige plafond aflopen en de prijs omhoog schieten. Dat zou Rusland extra inkomsten opleveren.

Door het prijsplafond mogen bedrijven in de EU die betrokken zijn bij de handel in olie hier niet aan deelnemen wanneer de Russische olie is verhandeld voor een prijs boven het prijsplafond. Het gaat dan bijvoorbeeld om het vervoeren van de olie of om het verzekeren van dat vervoer. Zo kan Rusland moeilijker hoge prijzen vragen.

Ook komen er nieuwe exportrestricties om te voorkomen dat in Europa geproduceerde onderdelen in Russische wapens belanden.

De onderhandelingen waren al meerdere keren vastgelopen. Ook gisteren kwamen de EU-landen er niet uit. Vooral Griekenland verzette zich hevig. Aanleiding was het plan om bedrijven in de EU vanaf 2027 te verbieden Russisch lng (vloeibaar gas) door te voeren naar landen buiten de EU.

Lees hier meer over het Griekse verzet tegen de sancties:

Griekenland heeft een grote scheepvaartsector die gespecialiseerd is in het vervoeren van lng. De Grieken vreesden daarom dat de maatregelen de Griekse economie hard zouden raken. Bovendien stelden ze dat bedrijven buiten de EU de taak van de Europese rederijen gewoon zouden overnemen en de maatregel Rusland dus maar beperkt zou schaden.

Voor nieuwe sanctiepakketten moeten alle EU-landen akkoord gaan. Griekse steun was dus noodzakelijk. De Grieken krijgen daarom nu hun zin. Er komt een uitzondering die EU-bedrijven een jaar langer toelaat Russisch lng door te voeren naar andere landen. Die uitzondering kan na een jaar eventueel nog verlengd worden.

Het is niet de enige afzwakking ten opzichte van het oorspronkelijke voorstel van de Europese Commissie voor het 21e sanctiepakket. Zo wilde de Commissie ook de import uit Rusland van verschillende vissoorten, waaronder kabeljauw, stoppen. Onder druk van verschillende visverwerkende landen is dat plan eruit gehaald.

De Commissie stelde ook voor geen visa meer te geven aan Russen die in het leger hebben gevochten, maar Italië en Frankrijk verzetten zich hiertegen uit bescherming van hun toeristische sector. Zo’n inreisverbod komt er vooralsnog niet. De lidstaten hebben afgesproken aan nieuwe visumregels te gaan werken.

De afzwakkingen laten zien hoe ver EU-landen bereid zijn te gaan om maatregelen te nemen die de Russische economie en oorlogsindustrie raken. Het idee was dat dat na het vertrek van oud-premier Orbán in Hongarije, die bij sanctiepakketten vrijwel altijd dwarslag, makkelijker zou worden. Dat blijkt niet het geval. Verschillende EU-landen maakten deze onderhandelingen duidelijk dat nieuwe sancties hun eigen economieën niet te hard mogen raken.

Dat zorgt weer voor frustratie bij andere landen die het noodzakelijk achten Rusland via sancties verder onder druk te zetten. Bij het volgende sanctiepakket moet blijken hoe ver de EU-landen nog willen gaan en ten koste van wat.