NOS Nieuws•
De import van wapens door Europese landen is de afgelopen jaren verdrievoudigd. Dat blijkt uit gegevens van onderzoeksinstituut Sipri in Zweden. Daarmee is Europa nu wereldwijd de grootste importeur.
De Europese toename komt vooral door leveringen aan Oekraïne, als gevolg van de Russische invasie in 2022. In het onderzoek is gekeken naar de periode 2021-2025. Eerder werd al duidelijk dat Oekraïne bovenaan de lijst van importerende landen staat.
Alle Europese landen bij elkaar waren de afgelopen vijf jaar goed voor 33 procent van de wereldwijde wapenimport. In de periode daarvoor was dat 12 procent.
Onzekerheid over garanties VS
De stijging in Europa is volgens de onderzoekers niet alleen het gevolg van de agressie van Rusland. De toegenomen twijfel of de VS wel voldoende veiligheidsgaranties zal bieden in tijden van crisis speelt ook een rol.
Tegelijkertijd komt bijna vier op de tien wapens die Europa importeert uit de Verenigde Staten. Voor het eerst in twintig jaar ging het grootste deel van de Amerikaanse wapenexport naar Europa en niet naar het Midden-Oosten, meldt het onderzoeksinstituut.
Het gaat dan onder meer om gevechtsvliegtuigen en luchtafweersystemen, zegt Sipri-onderzoeker Pieter Wezeman. “Dat zijn wapens die Europa niet zo goed kan maken als de VS.” Wat ook een rol speelt is dat veel Europese landen door middel van het kopen van Amerikaanse wapens willen investeren in de relatie met Washington.
Nederland
De VS speelt wereldwijd veruit de grootste rol in de wapenhandel. Tussen 2021 en 2025 waren de Amerikanen verantwoordelijk voor 42 procent van alle wapenleveranties, ruim een kwart meer dan in de jaren daarvoor. Amerikaanse wapens werden ingevoerd door 99 landen.
Frankrijk staat op plaats twee van grootste wapenexporteurs en heeft India, Egypte en Griekenland als grootste klanten. Rusland staat op de derde plaats, gevolgd door Duitsland. Bijna een kwart van de Duitse wapenexport was de afgelopen jaren bestemd voor Oekraïne.
De Nederlandse invoer van wapens verdubbelde, terwijl de export met een derde daalde. Ons land levert onder meer onderdelen voor marineschepen.
Nederland staat op de twaalfde plaats in de ranglijst van exporterende landen:
Grootste wapenexporteurs 2021-2025
| Exporteur | Aandeel in wereldwijde export | Grootste afnemers | |
| 1. | Verenigde Staten | 42 procent | Saudi Arabië, Oekraïne, Japan |
| 2. | Frankrijk | 9,8 procent | India, Egypte, Griekenland |
| 3. | Rusland | 6,8 procent | India, China, Belarus |
| 4. | Duitsland | 5,7 procent | Oekraïne, Egypte, Israël |
| 5. | China | 5,6 procent | Pakistan, Servië, Thailand |
| ** | |||
| 12. | Nederland | 1,2 procent | Oekraïne, VS, Pakistan |
Israël staat op de zevende plaats als het gaat om wapenleveranties aan het buitenland. “Ondanks de oorlog in Gaza en de aanvallen in Iran, Libanon, Qatar, Syrië en Jemen, is Israël erin geslaagd het aandeel in de globale wapenexport te vergroten”, zegt onderzoeker Zaid Hussain bij Sipri. “De Israëlische wapenindustrie richt zich op luchtafweersystemen waar wereldwijd veel vraag naar is.”
De verwachting is dat door de Iran-oorlog de wereldwijde wapenhandel verder zal toenemen, vooral als het gaat om anti-raket- en luchtafweersystemen.
