Fatbike niet meer welkom in centrum Enschede: politie handhaaft niet, boa’s wel

• Daphne Stolwijk

  redacteur Bureau Regio

In Enschede geldt vanaf vandaag een verbod op fatbikes in de binnenstad. Wie tijdens openingsuren van de winkels op de fiets met dikke banden voorbijraast, riskeert een boete van 115 euro. Enschede is de eerste gemeente met zo’n verbod.

De politie gaat echter niet handhaven en ook het Openbaar Ministerie gaat overtreders niet strafrechtelijk vervolgen. Volgens justitie is het juridisch niet mogelijk om fatbikes apart te verbieden, omdat ze in de Wegenverkeerswet onder dezelfde categorie vallen als andere elektrische fietsen met trapondersteuning.

Dat betekent dat een fatbikebestuurder geen boete hoeft te verwachten van een politieagent. Van gemeentelijke buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) daarentegen wél. “Het OM vindt het rijverbod juridisch kwetsbaar, maar wij niet”, zegt een woordvoerder van de gemeente. “Het is een goed onderbouwde maatregel voor een maatschappelijk probleem.”

Het verbod geldt voor fietsen met banden breder dan 7 centimeter en met een elektrische hulpmotor. De komende twee weken blijft het voor overtreders bij een waarschuwing.

Enschede verwacht dat het verbod juridisch houdbaar is vanwege de tijd- en plaatsgebondenheid: in het winkelgebied gedurende openingstijden. Daarvoor werd de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) aangepast.

De maatregel moet de overlast van fatbikes in het centrum verminderen. “Fatbikegebruikers rijden vaak met hoge snelheden door het winkelgebied, soms in groepen”, aldus de gemeentewoordvoerder. “Er wordt ook gestunt met de fietsen. Dat kan intimiderend zijn.”

Fatbikeverkoper Armando Muis begrijpt de zorgen over veiligheid in de binnenstad. Toch heeft hij zijn twijfels bij de regel. Er zijn bovendien manieren om die te omzeilen, zegt hij.

Zo verkoopt Muis sinds een paar weken de skinnybike: een soort fatbike, maar dan met dunnere banden. “Die worden in heel Nederland gelijk al enorm veel verkocht. Voor alle regels die worden bedacht, kunnen wij een alternatief vinden”, zegt hij.

Ondanks het aanbod van de skinnybike zijn de afgelopen maanden in Enschede ook nog steeds veel fatbikes verkocht. “Misschien dat het mensen niet uitmaakt omdat de politie toch niet gaat handhaven.”

Volgens Muis zou het beter zijn om een maximale snelheid van 20 kilometer per uur in te voeren voor alle soorten elektrische fietsen, niet alleen een fatbike. “Op een normale elektrische fiets is 25 kilometer per uur rijden ook gevaarlijk”, vindt hij. “Ik denk dat het aantal ongelukken met een lagere maximumsnelheid minder wordt.”

Fietsen met dunnere banden zijn mogelijk een manier om het verbod in Enschede te omzeilen, weet ook de gemeente. “Daar hebben we geen invloed op”, zegt de gemeentewoordvoerder. “We zullen nieuwe varianten die op de markt verschijnen beoordelen, en waar nodig maken we opnieuw regels.”

De Twentse stad loopt met de maatregel voor op eventuele landelijke wetgeving. In het coalitieakkoord staat dat voor fatbikes een aparte voertuigcategorie moet komen. Dat zou het mogelijk maken om regels in te voeren die alleen voor die fietsen gelden, en niet ook voor andere elektrische fietsen. Ook denkt het nieuwe kabinet aan een minimumleeftijd, helmplicht en mogelijke fatbike-vrije zones in gemeenten.

Enschede doet dat laatste dus nu alvast zelf en andere gemeenten kijken met interesse mee. “We worden dagelijks door vier of vijf gemeenten gebeld”, zei wethouder Marc Teutelink eerder. “Die zeggen: als jullie het gaan doen, dan doen wij het ook.”

Vorige maand stemde ook de Amsterdamse gemeenteraad voor een verbod op fatbikes op een aantal drukke plekken in de stad. Om welke plekken dat precies gaat, is nog niet duidelijk. Het Vondelpark wordt genoemd als een van de mogelijkheden.