NOS Nieuws
“Opstand”, “chaos”, “de republiek in brand”, kopt de Franse pers vanochtend. Frankrijk wordt wakker in een ravage na een dag met grootschalige rellen. Straten liggen bezaaid met glas, hekken, traangasgranaten, verbrande spullen en allerlei andere rommel.
Opruimploegen proberen de steden weer toonbaar te maken, winkeliers vegen hun eigen stoepen schoon. De totale omvang van de schade is nog niet bekend, maar dat die enorm is, is duidelijk.
Zaterdag gingen honderdduizenden mensen op zeker 110 plekken in het land de straat op om te protesteren tegen het regeringsbeleid, de staat van het onderwijs en de stijgende kosten van levensonderhoud.
De protesten verliepen voor het overgrote deel vreedzaam, maar in veel steden trokken de betogingen groepen relschoppers aan. Onder meer in Parijs, Marseille, Toulouse, Lille, Angers, Lyon en Bordeaux liepen de protesten uit op rellen, vernielingen en geweld.
Auto’s en prullenbakken werden in brand gestoken, talloze winkels werden geplunderd, van kleine supermarkten tot chique zaken. Demonstranten gooiden met vuurwerk, stenen en andere spullen naar de politie, die ingreep met traangas en waterkanonnen. De veiligheidsdiensten in Parijs melden dat er 1500 branden zijn geweest in de openbare ruimte. Zestig gebouwen hebben in brand gestaan.
Beelden van de schade op zondagochtend:
Uiteindelijk werden 1800 mensen opgepakt, van wie 855 in Parijs. Ruim 400 van hen zitten nog vast. Volgens de autoriteiten zijn 500 hulpverleners gewond geraakt. In Parijs worden 111 gewonde demonstranten gemeld. Een betoger in Saint-Étienne, in het midden van Frankrijk, verloor een hand door een granaat.
Burgemeesters, winkeliers, politici en mensen op straat reageren met ongeloof en afschuw op de rellen van zaterdag. Mensen zijn in shock door het “ongekende niveau van geweld”, of schamen zich voor wat zich in hun land heeft afgespeeld.
In Limoges worden de laatste smeulende resten van het stadhuis vanochtend geblust. De brand in het historische stadhuis, aangestoken door relschoppers, is onder controle, maar het gebouw uit 1883 is grotendeels verloren gegaan. De brandweer redde de Franse vlag uit het gebouw en gaf hem aan de burgemeester van de stad. “Dit is misschien het enige wat nog van het stadhuis overblijft”, zei hij.
Bij daglicht is de schade aan het gebouw goed te zien:
Burgemeesters van verschillende steden reageren scherp op de gebeurtenissen. Ze spreken van een “wilde horde”, “gewelddadige groepen die alleen maar uit zijn op vernielingen” en “systematische plunderingen”.
Op meerdere plekken leek het er sterk op dat de groepen zeer planmatig te werk gingen, melden de autoriteiten. De Franse justitie is een onderzoek begonnen naar de mate van organisatie achter deze groepen.
De burgemeesters van de drie grootste steden – Parijs, Marseille en Lyon – noemen het onaanvaardbaar wat er zich gisteren in hun steden heeft afgespeeld. Ze willen zo snel mogelijk een gesprek met premier Lecornu. Winkeliersverenigingen eisen financiële steun van het Rijk. En een verzoek voor een parlementaire onderzoekscommissie ligt er ook al. President Macron houdt vanavond om 20.00 uur een toespraak.
Ook de politie reageert vanochtend onthutst. “We zijn door een hel gegaan”, zegt de politievakbond tegen Le Parisien. Op sommige plekken leek de politie totaal overweldigd door de relschoppers. “Niemand kwam ons helpen.” Hij wijst op het grote personeelstekort bij de politie. De locoburgemeester van Parijs spreekt van een gebrek aan middelen bij de politie om dit soort taferelen te stoppen.
Tegelijkertijd gaan er ook stemmen op die het hevige ingrijpen van de politie afkeuren. “We hebben het recht om te strijden voor fatsoenlijke omstandigheden op school zonder door een granaat geraakt te worden”, zegt de burgemeester van Marseille vanochtend.
Ondertussen balen ook de vreedzame demonstranten dat hun protest is overschaduwd door geweld. “Al die mannen in het zwart met maskers hebben geen borden, ze hebben geen eisen, en dat maakt alles wat wij te zeggen hebben onzichtbaar”, zegt een demonstrant tegen FranceInfo. “Ik heb een bord. Eén voor het milieu en ook voor een betere verdeling van de welvaart.”
Sommigen zeggen tegen Franse media te hopen dat de demonstraties, ondanks het geweld, doorgaan.
In Frankrijk wordt een dag na de grote rellen de schade opgemaakt:
