NOS Nieuws•
Gemeenten missen kansen als het gaat om het tijdig aanbieden van hulp aan huishoudens die in financiële problemen dreigen te komen.
Grootste probleem is dat zij niet genoeg personeel hebben om mensen te bellen die kampen met betalingsachterstanden. Terwijl zo’n telefoontje verreweg de beste manier is om schuldenaars ook ook echt te bereiken: 62 procent reageert, tegenover 7 procent bij een brief of e-mail.
1 miljoen signalen per jaar
Gemeenten zijn sinds 2021 wettelijk verplicht om inwoners te benaderen als die achterstanden hebben bij het betalen van de huur, de energierekening, het water en de zorgverzekering. Energieleveranciers, drinkwaterbedrijven, woningcorporaties en zorgverzekeraars moeten minimaal het postadres doorgeven van die mensen, maar vrijwel altijd leveren zij ook een telefoonnummer en/of een e-mailadres.
Gemeenten kregen in 2025 ruim 1 miljoen signalen binnen van betalingsachterstanden. Met zo’n 814.000 adressen zochten ze contact, maar slechts bij één op de vijf lukte dat ook daadwerkelijk. Vooral omdat gemeenten vaak onvoldoende medewerkers hebben om de telefoon te pakken of bij een schuldenaar langs te gaan.
Prioriteit bij de ernstiger gevallen
Probleem is volgens Divosa dat het Rijk nooit structureel geld beschikbaar heeft gesteld om personeel hiervoor aan te nemen. Voor dit jaar is er 20 miljoen euro beschikbaar en er bestaan plannen om dat de komende jaren ook te doen, maar dat staat nog niet vast. Zolang de financiering niet zeker is, durven gemeenten geen medewerkers binnen te halen.
Gevolg is dat diezelfde gemeenten prioriteiten moeten stellen. Ze doen dat vaak bij de ernstigere gevallen: huishoudens die schulden op elkaar stapelen. Terwijl de ervaring leert dat het ook heel belangrijk is om mensen juist al hulp aan te bieden op het moment dat de situatie nog te overzien is en erger kan worden voorkomen, benadrukt Divosa.
Overigens aanvaardt ook niet iedereen de aangeboden hulp: bij 35 procent is dat het geval. Die hulp bestaat onder meer uit budgetadvies, schuldhulpverlening of een budgetcoach.
