Gemengde gevoelens bij slachtoffers Mladic: ‘Zijn dood neemt de pijn niet weg’

De dood van de veroordeelde oorlogsmisdadiger Ratko Mladic, gisteren in een ziekenhuis in Den Haag, leidt tot gemengde gevoelens bij de nabestaanden van zijn slachtoffers. Zijn overlijden neemt de pijn van wat er 31 jaar geleden is gebeurd niet weg, zegt Munira Subasic van de Moeders van Srebrenica.

Mladic was verantwoordelijk voor de genocide op ruim 8000 Bosnische mannen en jongens in de enclave Srebrenica in 1995 en werd daarvoor veroordeeld tot levenslang door het Joegoslaviëtribunaal. Subasic zegt dat ze het eigenlijk jammer vindt dat Mladic nu is overleden. “Het spijt me dat hij niet nog even heeft kunnen lijden. Nu kan hij niet meer dromen over de ogen van onze kinderen.”

Ze wijst erop dat zijn misdaden nog steeds niet door iedereen worden erkend, met name in Servië. “We moeten nog steeds luisteren naar ontkenningen, naar hoe Ratko Mladic een held is voor de Serviërs.”

Dat laatste blijkt onder meer uit de reactie van fans van de voetbalclub Rode Ster Belgrado. Tijdens de Europa League-wedstrijd gisteren tegen Viktoria Plzen toonden leden van de harde kern een spandoek waarin Mladic werd geëerd. De socialemedia-afdeling van Rode Ster deelde een foto ervan(opent in nieuw venster) op het officiële clubkanaal.

Milorad Dodik, leider van de Bosnische Serviërs in Bosnië en Herzegovina, zegt dat Mladic in Den Haag is “vermoord”. Hij beweert dat de oud-generaal, die kampte met een slechte gezondheid, waarschijnlijk langer had geleefd als de medische hulp in Den Haag beter was geweest. Dodik prijst Mladic, verantwoordelijk voor de grootste moordpartij in Europa sinds de Tweede Wereldoorlog, als een man “die altijd opkwam voor de vrijheid van het Servische volk”.

De Servische minister Vujic van Justitie heeft bekendgemaakt dat Mladic “met de hoogste staatseer” zal worden begraven, zoals gebruikelijk is bij generaals. Hij wijst erop dat niet de autoriteiten, maar de familie van Mladic zal bepalen waar hij wordt begraven.

Deze reacties komen niet als een verrassing voor Alma Mustafic, die de massamoord in Srebrenica op 14-jarige leeftijd overleefde en nu als genocide-onderzoeker werkt aan de Hogeschool Utrecht. De ideologie van Mladic is nog altijd springlevend, zegt zij. “De verantwoordelijke personen worden nog altijd verheerlijkt.”

Zelf verloor ze haar vader bij de genocide in Srebrenica. Persoonlijk weet ze naar eigen zeggen niet wat ze precies moet voelen bij de dood van Mladic, die ook wel ‘de slager van Bosnië’ werd genoemd. “De man die er de oorzaak van is dat mijn kinderen een grafsteen kussen in plaats van een opa, is er niet meer.”

Voor de voorzitter van de Nationale Herdenking Srebrenica Genocide in Nederland brengt Mladic’ dood geen nieuwe opluchting. Adnan Delic benadrukt tegen persbureau ANP dat de voormalige Bosnisch-Servische leider een oorlogsmisdadiger was die “eigenlijk geen podium hoort te krijgen”.

Het belangrijkste moment voor de nabestaanden was volgens hem de arrestatie van Mladic in 2011 en de daaropvolgende veroordeling tot levenslang.

Ook secretaris-generaal Guterres van de Verenigde Naties heeft gereageerd. Via zijn woordvoerder betuigt hij zijn medeleven met de slachtoffers en de nabestaanden van de misdaden van Mladic.

Guterres veroordeelt elke vorm van ontkenning van de genocide van Srebrenica. Hij benadrukt dat de veroordeling van Mladic onherroepelijk was en is gebaseerd op historische feiten.