NOS Nieuws
Regeringsleiders en vorsten spreken vol lof over de overleden Noorse koning Harald V. Het paleis in Oslo maakte zijn dood vanochtend bekend.
Premier Jetten spreekt van “een groot verlies voor Noorwegen”. “Meer dan 35 jaar heeft hij land op een liefdevolle manier gediend.”
Koning Willem-Alexander en koningin Máxima memoreren hun vriendschap met de koning. “De keren die wij samen doorbrachten waarbij we Oslo en de regio noordelijker verkenden waren echt onvergetelijk.”
Ursula van der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, noemt Harald “een echte Europeaan en een levenslange dienaar van zijn volk”. “Meer dan drie decennia lang diende hij zijn land met warmte, nederigheid en een onwankelbaar plichtsbesef. In momenten van vreugde en verdriet bracht hij Noren samen.”
Bekijk hier een terugblik op het leven van Harald:
Nu Harald is overleden, is zijn 53-jarige zoon Haakon VIII de nieuwe koning. Vanochtend kwam de ministerraad bijeen om de overgang naar een nieuwe koning te markeren. Daar was ook de nieuwe kroonprinses Ingrid Alexandra bij.
Het lichaam van Harald wordt overgebracht naar de rode salon van het Koninklijk Paleis in Oslo. Na een aantal dagen zal het lichaam worden verplaatst naar de paleiskapel. Daar kan het publiek langskomen om afscheid te nemen.
Een datum voor de uitvaart is nog niet bekend. In heel Noorwegen zijn komende zondag en woensdag rouwdiensten. De website van de nationale Noorse omroep NRK staat volledig in het teken van het overlijden de koning.
Wie wil, kan op de website een virtueel kaarsje aansteken. Al bijna 200.000 bezoekers deden dat.
Voorzitter van de Europese Raad António Costa zegt dat Harald in binnen- en buitenland aanzien genoot. Dat wordt onderstreept door het grote aantal internationale reacties op zijn overlijden. In vrijwel alle steunbetuigingen komt terug dat Harald geliefd was in eigen land én met andere landen goede banden onderhield.
“Hij was gedurende vele decennia een veilige, gerespecteerde en verbindende kracht in zowel Noorwegen als de noordelijke regio”, zegt de de Zweedse minister-president Kristersson.
De Britse koning Charles benadrukt de warme band tussen zijn familie en de Noorse koninklijke familie. “Terwijl Noorwegen rouwt om het verlies van zo’n groots figuur, herdenk ik samen met mijn hele familie een zeer geliefd familielid en vriend wiens vriendelijkheid, mededogen en diepe plichtsbesef voelbaar waren over de zeeën en door de decennia heen.” Charles en Harald waren achterneven.
Andere internationale leiders die steun betuigen zijn onder anderen de Finse president Stubb, de Servische president Vuvic, de Italiaanse premier Meloni, de Israëlische president Herzog en de Pakistaanse premier Sharif.
Belangrijk voor het leger
Ook de militaire achtergrond van Harald blijft niet onbenoemd. “Zijn eigen militaire wortels maakten hem tot een kampioen van de Noorse krijgsmacht en een langdurige vriend van de NAVO”, schrijft secretaris-generaal van de NAVO Mark Rutte.
Harald voltooide in 1959 zijn opleiding bij de krijgsmacht en was daarna generaal bij de landmacht, generaal bij de luchtmacht en admiraal bij de marine. De koning bezocht militaire oefeningen en kazernes, en was aanwezig op veteranendag.
“Koning Haralds betrokkenheid bij de krijgsmacht heeft veel voor ons betekend”, schrijft het Noorse ministerie van Defensie. “Hij heeft bijgedragen aan een gevoel van trots in de gehele defensiesector, en wij hebben grote waarde gehecht aan zijn oprechte betrokkenheid en authentieke nieuwsgierigheid in ontmoetingen met onze soldaten.”
