Gloria Steinem (92), boegbeeld van de Amerikaanse vrouwenbeweging, overleden

De Amerikaanse feminist, activist en journalist Gloria Steinem (92) is overleden. Zij was een van krachtigste en zichtbaarste voorvechters van de Amerikaanse vrouwenbeweging. Haar levensverhaal is in 2020 vastgelegd in de film The Glorias, A Life on The Road met in de hoofdrol Julianne Moore.

“Gloria’s grootste talent was het vermogen om naar anderen te luisteren, anderen het gevoel geven dat ze gezien en gehoord werden”, melden de socialemedia-accounts van haar Gloria’s Foundation. “Door haar werk, haar daden en haar voorbeeld mochten mensen hun echtste zelf zijn.”

Steinem werd in 1934 geboren in de stad Toledo in de staat Ohio. Haar ouders scheidden toen ze elf was. Steinem nam de zorg voor haar moeder op zich die depressief werd. Uit die ervaring trok zij de les dat het huwelijk de vrouw de mogelijkheid ontnam zelf keuzes te maken en ook een aantal burgerrechten.

Na het afronden van de middelbare school werd ze journalist. Haar meest spraakmakende reportage maakte ze in 1963 toen ze elf dagen undercover ging op de Playboy Mansion van pornobaas Hugh Hefner. Ze liet zien dat de vrouwen die daar werkten werden onderbetaald en seksistisch werden bejegend. De reportage werd in 1985 tot een tv-film bewerkt met een hoofdrol voor Kirstey Alley.

Steinem manifesteerde zich in 1968 voor het eerst als voorvechter voor vrouwenrechten. Ze schreef een essay over de bevrijding van vrouwen in New York Magazine, een blad dat net mede door haar was opgericht.

Bepalender voor de rest van haar leven was een bijeenkomst een jaar later in een kerk in New York waar over abortus werd gediscussieerd. Toen begon haar leven als feminisme-activist echt, zou ze later zeggen. Steinem had als 22-jarige zelf een abortus ondergaan, toen dat nog illegaal was.

Na die bijeenkomst begon ze zich in te zetten voor legalisering van abortus. Uitgevers waren niet geïnteresseerd, dus moest ze ondanks haar podiumvrees op protestbijeenkomsten en manifestaties gaan spreken.

“Dus het eindigde ermee dat ik de straat op moest. Dat was een nachtmerrie, ik was doodsbang”, zou ze in 2015 tegen persbureau AP zeggen. “Ik ben blij dat ik het gedaan heb, maar ik ben er zelfs nu nog bang voor.”

In de loop der jaren werkte ze mee aan meerdere publicaties, waaronder een biografie over filmster Marilyn Monroe, een documentaire over kindermisbruik en een documentaireserie over geweld tegen vrouwen.

Natuurlijk riep haar werk tegenreacties op in conservatieve kring. In 1990 was Steinem te gast in de talkshow van Larry King op CNN. Ze kreeg van een inbeller te horen dat ze moest “wegrotten in de hel” omdat ze het “prachtige Amerikaanse huwelijk” kapot had gemaakt.

En eerder, in 1972, meende de toenmalige president Nixon haar achter de gesloten deuren van het Oval Office belachelijk te kunnen maken. Dat lekte uit en hij kreeg het dubbel en dwars terug. Steinem noemde hem “het seksueel meest onzekere staatshoofd sinds Napoleon”.