NOS Nieuws•
De Verenigde Staten, Israël en Iran zitten nog volop in de oorlogsmodus met aanvallen over en weer. De Golfstaten, die zich al hebben moeten verdedigen tegen duizenden drones en raketten, willen liever vandaag dan morgen een eind aan de oorlog door onderhandelingen.
De Amerikaanse minister van Defensie Hegseth zei gisteren nog dat het “de meest intense dag” van de luchtaanvallen in Iran zou zijn. De VS en Israël zullen “overtuigend winnen”, beweerde hij.
Geen onderhandelingen
Iraanse leiders sluiten op hun beurt onderhandelingen uit. De voorzitter van het Iraanse parlement zegt dat het land “absoluut niet op zoek is naar een staakt-het-vuren”.
“We vinden dat de agressor een klap in zijn gezicht moet krijgen, zodat hij nooit meer zal overwegen ons geliefde Iran aan te vallen.”
De oorlogstaal wordt in de regio kracht bijgezet door voortdurende aanvallen. Iran valt daarbij niet alleen Israël en Amerikaanse militaire bases in de Golfregio aan, maar ook burger- en commerciële doelen in de Golfstaten.
Luchthaven Dubai doelwit
Vandaag waren schepen in de Perzische Golf doelwit van Iran, evenals de luchthaven van Dubai, in de Verenigde Arabische Emiraten. Daarnaast viel Iran olie-installaties in Saudi Arabië aan.
Iran kondigde verder aan dat het banken en andere financiële instellingen in het Midden-Oosten gaat aanvallen, als vergelding voor Amerikaans-Israëlische aanvallen op banken in Iran.
Daarnaast is de smalle en economisch belangrijke Straat van Hormuz al dagen de facto afgesloten door de dreiging van Iraanse drones en raketten. Normaal passeren dagelijks ongeveer 160 handelsschepen, inclusief tankers met vloeibaar gas en olie, de zeestraat. Maar nu gebeurt dan nauwelijks meer. Met stijgende energieprijzen tot gevolg.
5,6 miljard dollar
Met raket- en droneaanvallen laat het Iraanse regime zien dat het ook op dag twaalf van de oorlog nog kan terugslaan, ondanks de massale bombardementen door Israël en de Verenigde Staten op militaire doelen in Iran. Volgens bronnen hebben de Amerikaanse aanvallen al ruim 5,6 miljard dollar aan munitie gekost.
The New York Times schrijft dat sommige functionarissen binnen de regering-Trump steeds pessimistischer worden, omdat ze geen duidelijke strategie zien om de oorlog te beëindigen.
Ook waren er militair adviseurs die al voor de oorlog waarschuwden dat Iran agressief en fel zou reageren op een Amerikaans-Israëlische aanval, hoewel er ook adviseurs waren die dachten dat de oorlog snel ten einde zou zijn als de kopstukken van het Iraanse regime waren uitgeschakeld.
Iraanse reactie verrast VS
In de praktijk blijkt dat Iran nu veel agressiever reageert dan tijdens de twaalfdaagse oorlog in juni vorig jaar. Toen vielen de VS en Israël met name het nucleair programma aan. Iran reageerde met afgemeten salvo’s raketten en drones op Amerikaanse militaire bases en Israël.
Hegseth erkende gisteren dat de felle reactie van Iran tegen zijn buurlanden het Pentagon enigszins had verrast.
Volgens Midden-Oostendeskundige Paul Aarts roepen de Golfstaten steeds luider om diplomatie. “Iran lijkt een slimme strategie te voeren en er misschien wel voor te zorgen dat de Golfstaten nog veel meer druk gaan zetten op president Trump om te stoppen met de oorlog.”
Uit toespraken en interviews van Trump blijkt geen duidelijke Amerikaanse strategie. De doelen van de oorlog leken de afgelopen anderhalve week fluïde. Trump had het al eens over regime change, het treffen van het nucleaire programma, maar ook over het vernietigen van raketten en raketinstallaties.
Ook over de duur van de militaire actie kwamen vanuit het Witte Huis wisselende signalen. Eerst zou de oorlog een dag of vijf duren, later werden het enkele weken en maandag zei Trump dat de oorlog voorbij is als Iran de VS, Israël of hun bondgenoten niet meer kan aanvallen.
In de Amerikaanse politiek is ook kritiek op de oorlog, met name vanuit de Democratische Partij. Senator Chris Murphy plaatste na een briefing een bericht op X waarin hij de oorlogsstrategie onsamenhangend en onvolledig noemde.
Bagatelliseren
De gevolgen zijn wereldwijd voelbaar in de olieprijs en mogelijke tekorten, aangezien de luchtvaartmaatschappijen Qatar Airways, Etihad en Emirates samen goed zijn voor zo’n 13 procent van het wereldwijde vrachtvervoer via de lucht.
Ook dit lijkt de Amerikaanse regering te hebben onderschat, schrijft The New York Times. Waarschuwingen van adviseurs dat Iran over zou kunnen gaan tot economische oorlogsvoering door scheepvaartroutes te blokkeren, werden in de wind geslagen.
Trump zou die waarschuwingen volgens de krant hebben gebagatelliseerd als een kortetermijnprobleem dat de missie om het Iraanse regime te onthoofden niet mocht overschaduwen.
Gisteren herhaalde Qatar nog eens dat diplomatie de enige manier is om de oorlog te stoppen. Maar vooralsnog geven Iran, de Verenigde Staten en Israël er geen blijk van dat ze daar al aan toe zijn.
