Groningen wil jacobskruiskruid te lijf met elektrocutie

De provincie Groningen gaat proberen om jacobskruiskruid uit te roeien met elektrische stroomstoten. De bermplant staat bekend om zijn uitbundig bloeiende gele bloemen, maar is giftig voor koeien, schapen en paarden.

“We zitten vlak voor de bloeitermijn van jakobskruiskruid, dat zo rond de tweede helft van juni zal oprukken”, aldus de Groningse gedeputeerde Leo Wenneger (BBB) bij RTV Noord. “We willen graag een structurele oplossing om de overlast te beperken. De proef moet duidelijk maken of elektrocutie van de plant werkt.”

Jacobskruiskruid is overal in Nederland te vinden, zowel in de bermen als in natuurgebieden. De plant lijkt zich vooral goed thuis te voelen aan de rand van weilanden in het noorden van Nederland. Hij verspreidt zich snel: een volwassen plant produceert 75.000 tot 200.000 ‘vruchten’, die gemakkelijk ontkiemen.

Tot een paar jaar geleden plantte Rijkswaterstaat elke wegberm vol met het snelgroeiende jacobskruiskruid. Maar dat is gestopt, omdat de plant giftig is voor veel dieren in de wei.

Boeren spreken over een ‘sluipmoordenaar’. Zolang de plant bloeit is hij bitter, waardoor de meeste dieren ‘m niet eten. Maar wanneer de boer maait en hooi of kuil van het gras en kruid maakt, verdwijnt die bittere smaak. Ook is het kruid niet meer te herkennen.

Bij koeien en paarden die het gedroogde jacobskruiskruid eten kunnen soms heftige vergiftigingsverschijnselen ontstaan. De lever van de dieren raakt beschadigd.

“Dat gaat heel langzaam, maar omdat ze er steeds kleine beetjes van binnenkrijgen gaat die vergiftiging door”, aldus melkveehouder Yvonne Oosterhuis-Kerssies eerder bij RTV Drenthe. “Dan krijg je koeien die aan de diarree raken, mager worden, zakken in melkproductie, en uiteindelijk doodgaan.”

De provincie Groningen heeft tot nu toe vooral gemaaid om de plant te verwijderen. Maar dat is niet afdoende en dus komt er een proef met elektrocutie. Daarbij krijgt elke plant met een speciaal apparaat een elektrische stroomstoot, waardoor deze tot in de wortel afsterft. Volgens de provincie kan deze methode op termijn een duurzamer alternatief zijn voor intensief maaien of chemische bestrijding.

De proef gaat in tegen wat bioloog Casper van der Kooi van de Rijksuniversiteit Groningen in 2024 nog zei: dat het wel losloopt met het jacobskruiskruid. ”Ieder jaar weer horen we de roep dat we ervan af moeten. Maar het is gewoon een hetze. Want het is helemaal niet zo gevaarlijk”, aldus de bioloog. “Ja, er zitten giftige stoffen in. Als vee daar veel van eet, dan kunnen ze inderdaad ziek worden en in het uiterste geval sterven. Maar hoe vaak hoor je dat nou dan? Bijna nooit meer toch?”

Jakobskruiskruid is juist belangrijk voor de biodiversiteit, aldus Van der Kooij. “Er zitten bijvoorbeeld heel veel kevers en vlinders op. De plant hoort er gewoon bij, net als de boterbloem, daar zit ook een voor vee giftige stof in. Is dat dan de volgende plant waar we van af willen? Zo kunnen we wel aan de gang blijven.”