VNG-voorzitter Sharon Dijksma reageert opgelucht op het behaalde resultaat van de drie partijen. “Het is goed nieuws”, zei Dijksma in het tv-programma Pauw & De Wit. Vanmorgen hebben de VNG en enkele andere bestuurlijke en maatschappelijke organisaties het kabinet opgeroepen op om er samen uit te komen en de hele kabinetsperiode af te maken. Ze deden online en morgen in de krant een oproep aan politiek Den Haag: stap over verschillen heen en werk samen aan oplossingen.
Na het Catshuisoverleg hebben de betrokken onderhandelaars van de drie partijen ook de bewindslieden en Kamerleden bijgepraat over de gemaakte afspraken. Dat is voornamelijk digitaal en telefonisch gedaan en is bedoeld om te voorkomen dat ze morgen verrast worden door de inhoud.
De coalitie wil door met het huidige kabinet. De Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) heeft een verklaring uitgegeven dat D66, VVD en CDA “intensieve gesprekken” hebben gevoerd, die hebben geleid tot “herstel van vertrouwen”. De partijen willen dus met zijn drieën door en geen andere partijen in het kabinet toevoegen, zoals VVD-leider Yesilgöz afgelopen vrijdag opperde.
Er komt vanavond geen verdere verklaring meer van het kabinet. Morgen komt er een voorstel in de ministerraad over het vervolg van de koers van het kabinet en de samenwerking met de Tweede Kamer. Deze extra ministerraad is vroeg in de ochtend.
Daarna zullen premier Jetten en de vicepremiers de afspraken toelichten.
Nog steeds is er geen enkele duidelijkheid over of de gesprekken tussen D66, VVD en CDA vanavond tot een einde komen, of dat er morgen verder wordt gepraat. Ze zitten al ruim negen uur in het Catshuis en de pers mag ook niet het terrein op.
Over het belastingplan is, en dat is zacht uitgedrukt, veel te doen de afgelopen tijd. Er is vooral een politieke ruzie ontstaan over de wijziging om de vermogensbelasting met 1 miljard euro te verhogen. Maar er staat veel meer in, over de inkomstenbelasting, de vliegbelasting op privéjets, de erf- en schenkbelasting en schenkingen op papier. Lees er hier meer over.
Partijleider Klaver wil dat premier Jetten, de vicepremiers en minister Heinen van Financiën morgen in de Tweede Kamer komen uitleggen wat de situatie is. “Ze zitten al vier dagen bij elkaar en we horen helemaal niets. De grote vraag voor heel Nederland is: hebben we nog wel een kabinet?”
Hij noemt het “totaal onverantwoord” dat coalitiepartij VVD vorige week tegen het belastingplan van het kabinet heeft gestemd. “Yesilgöz heeft vrijdag gezegd dat het minderheidskabinet een mislukt experiment is. Daarmee legt ze een bom onder het kabinet.”
Het is volgens Klaver “hoog tijd dat ze verantwoording komen afleggen”. Hij wil van minister Heinen weten of het klopt dat hij bij oppositiepartijen in de Tweede Kamer heeft gelobbyd om tegen het belastingplan te stemmen.
VVD-leider Yesilgöz zei afgelopen vrijdag, na de eerste lange dag van crisisoverleg, dat ze de balans weer in het kabinet terug wil. Daarbij noemde ze als optie om een extra partij in het minderheidskabinet op te nemen.
Tot nu toe lijkt dat niet aan de orde. JA21, BBB en SGP, de partijen ‘op rechts’ waar eerder mee is gepraat, laten weten hierover nog geen contact te hebben gehad met de coalitiepartijen.
Het crisisoverleg van vandaag is nu vier uur bezig. Coalitiepartijen D66, VVD en CDA zijn inmiddels in totaal 3,5 dag aan het overleggen.
De partijen zeggen een radiostilte aan te houden, dat betekent dat ze weinig kwijt willen over hoe de gesprekken verlopen. Wel is te horen dat er wordt gesproken over een doorstart.
Oppositiepartij Pro is van plan een debat aan te vragen over de politieke situatie. Meerdere partijen houden er rekening mee dat dat woensdag zal plaatsvinden.
Een grote groep bestuurlijke en maatschappelijke organisaties roept het kabinet op om er samen uit te komen en de hele kabinetsperiode af te maken. En als ze er niet uit komen, willen deze organisaties niet dat we weer naar de stembus gaan.
“Bij gemeenten, provincies en waterschappen zijn er ook geen tussentijdse verkiezingen en formeren partijen zo nodig opnieuw”, is in hun oproep te lezen. “Dat verwachten wij ook van Den Haag.”
Onder meer de Vereniging Nederlandse Gemeenten, de Nederlandse ondernemersvereniging Evofenedex en Neprom, de brancheorganisaties van projectontwikkelaars in de bouw, steunen de oproep. Morgen staat er ook een advertentie in het AD.
Minister Letschert stelt een reis naar de Caribische landen uit vanwege de crisis in de coalitie. De minister van Onderwijs hoopt later deze week alsnog af te reizen om haar collega’s in Aruba, Curaçao en Sint Maarten te ontmoeten tijdens het zogenoemde Vierlandenoverleg. Ze zou eigenlijk vanaf 16 tot 20 november op de eilanden zijn.
Letschert is niet de enige minister die haar reisplannen wijzigt vanwege de politieke onrust. Premier Jetten zegde ook al reizen af, zoals de klimaattop. Klimaatminister Van Veldhoven stelde haar reis naar de Turkse stad Antalya voor diezelfde klimaattop uit.
Vicepremier en asielminister Bart van den Brink (CDA) laat zich deze week op een migratiebijeenkomst in Wenen vervangen door buitenlandminister en partijgenoot Berendsen.
De premier, vicepremiers en de drie fractievoorzitters van D66, VVD en CDA zijn aangekomen bij het Catshuis. Vanaf 11.00 uur gaat het gesprek tussen de drie coalitiepartijen verder.
D66, VVD en CDA zijn er niet uit hoe het verder moet met hun samenwerking en daarom praten ze vandaag vanaf 11.00 uur weer verder. Daarmee zijn ze toe aan de vierde dag van hun crisisoverleg.
Afgelopen weekend waren er gesprekken op landgoed De Zwaluwenberg in Hilversum. Wat die hebben opgeleverd, is niet heel duidelijk, want de partijen houden zich goed aan de afgesproken radiostilte.
Wat wel te horen is, is dat er serieus wordt gesproken over een doorstart en hoe die eruit zou moeten zien. Gesproken wordt dan bijvoorbeeld over het aanpassen van inhoudelijke afspraken. Ook gaat het over het al dan niet toevoegen van een andere partij aan de coalitie.
Gepasseerd station
Naar verluidt is het afgelopen weekend ook gesproken over een breuk, en over verder gaan zonder de VVD. Maar dergelijke onderwerpen zouden inmiddels een gepasseerd station zijn.
Vandaag spreken de drie partijen elkaar op het Catshuis in Den Haag. Het gaat dan om premier Jetten en fractievoorzitter Paternotte van D66, vicepremier Yesilgöz en fractievoorzitter Brekelmans van de VVD en fractievoorzitter Bontenbal en vicepremier Van den Brink van het CDA.
Zo vertrokken de hoofdrolspelers gisteravond bij De Zwaluwenberg:
De verhoudingen in de coalitie kwamen vorige week onder hoogspanning te staan nadat de Kamerfracties van D66 en CDA een akkoord hadden gesloten met Pro en Volt over een wijziging van het belastingplan. Kortgezegd stond daarin dat de vermogensbelasting met 1 miljard euro omhooggaat en dat dit geld wordt besteed aan het verlagen van de inkomensbelasting.
VVD was niet blij met deze wijziging ‘over links’ en met het feit dat de coalitiepartners dit zo hadden geregeld. Maar na een ingewikkelde koehandel achter de schermen over moties en amendementen stemde de Kamer er wel mee in. Het gewijzigde belastingplan werd donderdag aangenomen, tegen de zin van de VVD.
Na de eerste dag van crisisoverleg, afgelopen vrijdag, werd duidelijk dat de minderheidscoalitie in zwaar weer zit. Na acht uur praten kondigde premier Jetten aan dat er “fundamentele gesprekken” moesten worden gevoerd om op “inhoudelijk, politiek en persoonlijk” vlak tot verbeteringen te komen.
VVD-leider Yesilgöz ging een stap verder en noemde het minderheidskabinet een “mislukt experiment”. Ze legde een paar eisen op tafel met de onderliggende boodschap: de twee coalitiepartijen D66 en CDA moeten geen zaken meer doen met links en er moet mogelijk nog een andere rechtse partij in het kabinet.
Lees hier meer over de crisissfeer van de afgelopen dagen:









