Het gezicht van de oorlog in Iran: wie is Pete Hegseth?

• Wouter Hoogland

  Buitenlandredacteur

Pete Hegseth is anders dan de ministers van Defensie die hem voorgingen. Niet alleen noemt hij zichzelf liever ‘minister van Oorlog’, ook zijn toon is compleet anders. Waar zijn voorgangers het bij oorlogen hadden over het ‘brengen van vrijheid en democratie’ wil Hegseth daar niets van weten. In zijn eigen woorden: “die dagen zijn dood”.

Bij de militaire actie in Venezuela, waarbij president Maduro werd ontvoerd, trad Hegseth weinig op de voorgrond. Voor de oorlog in Iran is hij juist hét gezicht: zijn harde positie laat hij graag zien in uitgesproken persconferenties, vol ronkende one-liners.

Al eerder was duidelijk dat de veteraan en mediapersoonlijkheid een ander soort minister was, voor een ander soort oorlog.

Hegseth werd zelf ook als militair uitgezonden, onder meer naar Irak en Afghanistan. In 2005 verliet hij zijn baan op Wall Street om in Irak te gaan vechten, naar eigen zeggen omdat hij had gelezen over een zelfmoordterrorist die achttien kinderen had gedood. Later trainde hij in Afghanistan lokale troepen. Na een mislukte poging om Senator te worden, werd hij presentator bij ochtendshow Fox & Friends, waar hij zichzelf bij president Trump in de kijker speelde.

Zijn benoeming tot minister van Defensie was direct omstreden. De Senaat ondervroeg hem onder meer over beschuldigingen van seksueel wangedrag en drankmisbruik. Al vroeg in zijn termijn kwam hij onder vuur, omdat hij geheime info over aanvalsplannen deelde in een groepschat waar per ongeluk een journalist in zat.

Hegseth neemt duidelijk afstand van de oorlogen waar hij zelf in vocht. In Irak en Afghanistan stelde de VS nog als doel om een democratische overheid op te zetten. Het doel van ‘Operation Epic Fury’ is volgens Hegseth alleen vernietiging: van Irans wapens, marine en nucleaire installaties.

Zelf vatte hij het zo samen: “Geen domme gevechtsregels, geen moeras van natie-opbouw, geen oefening in het bouwen van democratie, geen politiek correcte oorlogen.” De VS is er niet om Iran op te bouwen, “maar het tegenovergestelde”.

Dat Hegseth weinig opheeft met regels die in zijn ogen het leger ‘beperken’, bleek al in zijn tijd als presentator van Fox & Friends. Hij gebruikte toen zijn platform om aandacht te vragen voor drie militairen die werden beschuldigd van oorlogsmisdaden in Irak en Afghanistan. In Hegseths ogen waren juist zij slachtoffers. De gevechtsregels waren te streng, waardoor de militairen hun belangrijkste taak niet konden uitvoeren: de vijand doden.

Door zijn inzet in deze zaak kwam Hegseth ook in contact met Trump. Eind 2019 kregen de militairen gratie van de president. Trump belde Hegseth persoonlijk om hem het nieuws te vertellen.

Dat Hegseth oorlogsregels maar onhandig vindt, bleek al toen hij vermeende drugsbootjes voor de kust van Latijns-Amerika liet bombarderen. Ook nu is hij niet van plan om het leger te beperken: Iran zal worden onderworpen aan “dood en vernietiging uit de lucht, de hele dag door.” De militairen hebben ‘maximale toestemming’ gekregen. “Dit is geen eerlijk gevecht: we slaan ze terwijl ze op de grond liggen.”

Hegseth is open over zijn conservatief-christelijke denkbeelden: hij draagt ze letterlijk op zijn huid. Tussen zijn tatoeages van onder meer een Amerikaanse vlag met een AR15-aanvalsgeweer staan ook een Jeruzalemkruis en de tekst ‘Deus Vult‘ (God wil het). Beide verwijzen naar de kruistochten; volgens Hegseth zijn het symbolen voor zijn geloof. Ook het Arabische woord voor ‘ongelovige’ staat op zijn arm.

De kruistochten zijn een terugkerend thema voor hem: in zijn boek American Crusade (Amerikaanse Kruistocht) uit 2020 roept hij op tot een strijd tegen links en de islam. “Stemmen is niet genoeg: net als de christenen duizend jaar geleden moeten we vechten.”

Onder zijn leiding moest ook het leger veranderen, zo bleek in september, bij een toespraak voor de volledige legerleiding. In Hegseths Pentagon is geen ruimte voor “giftige ideologische onzin” als diversiteitsquota, maar ook niet voor militairen met een baard of overgewicht. Het past niet bij wat hij de ‘strijdersmentaliteit’ noemt: iedereen in het leger moet zo fit en zo dodelijk mogelijk zijn. Sinds mei worden er maandelijks kerkdiensten gehouden op het ministerie.

En in Hegseths Pentagon is blijkbaar ook weinig ruimte voor kritiek. Journalisten die verslag willen doen vanuit het ministerie, moeten een overeenkomst tekenen dat zij geen ‘geheime’ informatie zullen publiceren. Veel media gingen hier niet mee akkoord, en zijn dus niet meer welkom bij persconferenties.

Kritische vragen van de (veelal conservatieve) media die zijn overgebleven, wuift Hegseth vaak weg. Zo wil hij over Iran geen info geven over een planning, en worden vragen over Amerikaanse doden afgedaan als een poging om ‘de president in een kwaad daglicht te stellen’.