Oscarregels aangescherpt voor AI-gebruik: ‘Mens komt op de eerste plek’

AI-versies van acteurs of door de computer geschreven scripts komen niet meer in aanmerking voor een Oscar. Dat heeft de organisatie van de belangrijkste filmprijs ter wereld bepaald in een update van de regels.

Vanaf de 99ste editie volgend jaar maakt een acteur alleen nog kans als de rol “aantoonbaar uitgevoerd wordt door een mens, met diens toestemming”.

Dat betekent bijvoorbeeld dat Val Kilmer niet in aanmerking komt voor de film As deep as the grave, die binnenkort uitkomt. De vorig jaar overleden acteur werd daarin met AI weer tot leven gewekt.

Rollen die met computeranimatie zijn gemaakt, zoals de Avatar-films of Gollum uit The Lord of the Rings, zullen van geval tot geval worden beoordeeld. De organisatoren houden zich het recht voor om extra informatie op te vragen bij de filmmakers om een afweging te kunnen maken.

Vorig jaar was er ook discussie over de nominatie van Adrien Brody voor The Brutalist, omdat hij een AI-filter gebruikte om een accent weg te werken in scènes waar hij Hongaars sprak. Dat soort hulpmiddelen wil de Academy of Motion Picture Arts and Sciences niet meteen in de ban doen

AMPAS benadrukt dat bij dit soort twijfelgevallen AI “helpt noch hindert” bij de beoordeling van een optreden. “We beoordelen bij elke prestatie hoeveel de mens de kern was van het creatieve proces.” De computer wordt daarbij dan slechts gezien als een hulpmiddel bij het realiseren van een rol.

Bij filmscripts is AI wel helemaal taboe: alleen door mensen geschreven werk mag hier meedingen. Strengere regels over het gebruik van AI bij scripts was een van de eisen van een grote Hollywoodstaking twee jaar geleden.

Volgens voorzitter Lynette Howell Taylor gaan de Oscars met deze regels mee met de tijd, maar wordt ook verduidelijkt wat wel en niet is toegestaan. “AI blijft zich ontwikkelen en dus doet onze discussie erover dat ook. Maar het menselijke auteurschap zal altijd centraal staan in ons nominatieproces.”

Tegelijk met de nieuwe AI-regels werden er ook enkele andere nominatieregels aangepast. Zo komen in de categorie Beste Internationale Film niet alleen meer films in aanmerking die zijn voorgedragen door nationale selectiecommissies, maar maken ook winnaars van grote internationale filmfestivals nu kans.

Het gaat daarbij om de festivals van Cannes, Berlijn en Venetië in Europa, het Noord-Amerikaanse Toronto en Sundance en Busan in Zuid-Korea. Dat betekent dat het in Iran opgenomen It Was Just an Accident afgelopen jaar niet de Franse inzending van de Oscar had hoeven zijn, maar op eigen merites als Cannes-winnaar toegelaten had kunnen worden.

Ook mogen acteurs voortaan in dezelfde categorie twee keer genomineerd worden voor andere films uit hetzelfde jaar. Zo had Leonardo DiCaprio in 2007 Golden Globes-nominaties in dezelfde categorie voor The Departed en Blood Diamond, maar ging hij bij de Oscars alleen voor die laatste film (en verloor van Forest Whitaker in The Last King of Scotland).

In andere categorieën was het al toegestaan in hetzelfde jaar twee keer genomineerd te worden. Zo was regisseur Steven Soderbergh toen hij in 2001 won voor Traffic ook in de running voor Erin Brockovich.

De Oscars worden komend jaar uitgereikt op zondag 14 maart.