Hoelang blijven Golfstaten toekijken voor ze zich mengen in de oorlog?

• 

  Daisy Mohr

  correspondent Midden-Oosten

Al bijna een maand worden de Golfstaten door Iran aangevallen. Duizenden drones en raketten bestoken olieraffinaderijen, gasinfrastructuur, havens, vliegvelden, hotels en glimmende winkelcentra; iets wat ze daar bijna niet voor mogelijk hadden gehouden.

De landen worden deze oorlog ingesleurd en willen het liefst zo snel mogelijk een uitweg. Maar de vraag is ook hoe lang ze dit blijven aanzien voordat ze zich zelf in de oorlog mengen.

“Het Ministerie van Buitenlandse Zaken is heel duidelijk geweest dat ons geduld niet onuitputtelijk is en dat we agressie mogen afschrikken als we daartoe worden gedwongen. Alle opties liggen op tafel, inclusief het recht om te vergelden,” zegt Faisal Abbas, hoofdredacteur van Arab News, een Engelstalige krant in Saudi-Arabië.

“Iran heeft duidelijk laten zien dat de strategie is om deze oorlog zo duur mogelijk te maken door doelbewust oliefaciliteiten in Qatar, Bahrein en Koeweit aan te vallen en het grootste deel van de aanvallen op Saudi-Arabië en onze oliefaciliteiten te richten.”

De golfstaten, jarenlang een oase van rijkdom en stabiliteit in een turbulente regio, worden nu geraakt op manieren die ongekend zijn. Ze weten zichzelf goed te verdedigen, maar er is groeiende bezorgdheid dat de voorraden Patriot- en andere onderscheppingsraketten snel uitgeput raken.

Door de hoge intensiteit van de aanvallen is het verbruik van deze dure defensiemiddelen hoog. En de aanlevering gaat langzamer dan het verbruik.

In Amerikaanse media wordt inmiddels druk gespeculeerd over militaire inmenging van Saudi-Arabië, maar het is lastig goed zicht te krijgen op wat zich afspeelt in de hoofden van de machthebbers in Riyad.

Volgens de een is de kans op inmenging relatief klein, omdat Saudi-Arabië niet aan de zijde van Israël oorlog zal willen voeren. Zeker niet als de Verenigde Staten plotseling uit de oorlog zouden stappen en de Saudi’s dan samen met Israël door moeten.

Volgens de ander duren de aanvallen op Saudisch grondgebied zo langzamerhand te lang om passief te blijven toekijken.

Abbas: “Ik geloof dat het absoluut vermeden moet worden, tenzij het niet anders kan. Maar als het nodig is, zijn we er meer dan klaar voor om in actie te komen en kunnen we grote schade toebrengen. Maar de Saudische machthebbers zijn ook geduldig en zullen niets doen wat diplomatieke gesprekken die nu gaande zijn in gevaar zal brengen.”

Ook in andere golfstaten raakt het geduld op, vertelt Mina Al-Oraibi, hoofdredacteur van The National vanuit Abu Dhabi: “In mijn gesprekken met Golffunctionarissen krijg ik de indruk dat ze niet actief willen meedoen. Maar er is wél een grens.”

Het gevoel is dat als Iran blijft escaleren ze hun opstelling moeten heroverwegen. Ze hebben vanaf dag 1 heel duidelijk gemaakt dat de verdediging van de Golf als één geheel wordt gezien. Dus als één golfstaat wordt aangevallen, beschouwen ze dat allemaal als een aanval op henzelf. Maar ik verwacht dat de soevereine beslissing om zich te mengen in de oorlog per hoofdstad zal worden bepaald.”

Achter de schermen klinken er steeds meer geluiden dat Saudi-Arabië mogelijk de eerste zal zijn om zich in de oorlog te mengen: “Er zijn berichten dat als onze olie-installaties, energie-installaties en ontziltingsinstallaties nog meer worden aangevallen, Saudi-Arabië zich bij de oorlog zal aansluiten en Iran zal aanvallen. Als Iran doorgaat met aanvallen, zal het koninkrijk de alliantie met de Arabische en moslimwereld activeren.

“Saudi-Arabië haast zich niet richting oorlog, maar het geduld is zeker niet onbeperkt. En het Iraanse regime zou een ernstige fout maken als het onze terughoudendheid als zwakte ziet,” zegt analist Salman Al-Ansari vanuit de hoofdstad Riyad. Hij onderstreept het veiligheidspact dat zijn land heeft met Pakistan en wijst op het domino-effect dat zal optreden als een land met de statuur van Saudi-Arabië zich in de oorlog zou mengen.

Met Pakistan, een land met een nucleair arsenaal, heeft Riyad vorig jaar een defensiepact gesloten waarbij agressie tegen een van hen als een aanval op beide wordt beschouwd.

Het blijft voor nu een oefening in koorddansen voor de Golfstaten. Dit zijn landen met uitstekende banden met de VS én diplomatieke betrekkingen en veiligheidsafspraken met Iran. Wekenlang hebben ze achter de schermen gelobbyd om deze oorlog te vermijden.

Voor nu willen ze dat de oorlog zo snel mogelijk stopt in de hoop op regionale stabiliteit – maar op een half afgemaakte oorlog zitten ze ook niet te wachten.

Al-Oraibi: “Landen in de Golf, met name de VAE, Qatar en Saudi-Arabië, maken duidelijk dat zij niet slechts een staakt-het-vuren willen waarbij de situatie blijft zoals ie is, de Iraanse dreiging voortduurt en een oorlog elk moment opnieuw kan oplaaien. Het is dus heel belangrijk dat de diplomatieke inspanningen zich focussen op langdurige stabiliteit voor de landen in deze regio.”