Inspectie wil dat jeugdzorginstelling Houten camera’s weghaalt

Een jeugdzorginstelling in Houten moet van de inspectie alle camera’s in het pand verwijderen. In totaal hangen er zes in de gemeenschappelijke ruimtes. Van de inspectie moesten ze vorig jaar al worden weggehaald, maar dat is niet gebeurd. De instelling zegt dat de camera’s juist ten goede komen aan de veiligheid.

Dat blijkt uit een rapport van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) dat deze maand is gepubliceerd. In De Grote Geer wonen acht tot tien mensen tussen de leeftijd van 16 en 23 jaar. Zij krijgen zelfstandigheidstraining. Iedere bewoner heeft een eigen slaapkamer, douche en wc. In gezamenlijke ruimtes, zoals de gang en keuken, hangen camera’s. De beelden kunnen live worden meegekeken en blijven vier weken bewaard.

“De camera’s hebben een remmende werking op impulsief gedrag”, zegt eigenaar Wim Diepeveen tegen RTV Utrecht(opent in nieuw venster). Volgens hem vergroten ze daarmee de veiligheid. Zo kun je bijvoorbeeld signaleren wanneer escalatie dreigt, of achteraf terugkijken wat er is gebeurd tijdens een incident.

Diepeveen is zich ervan bewust dat de IGJ vorig jaar al wilde dat ze werden weggehaald. Hij gaf geen gehoor aan dat verzoek omdat hij via de rechter gelijk wilde krijgen en dit volgens hem de enige manier was om tot een rechtszaak te komen. “Ik ken veel kleine jeugdzorginstellingen die kampen met dit vraagstuk over camera’s. Wij willen dat doorbreken.”

Volgens de inspectie is het cameratoezicht een inbreuk op het recht op privacy, de bewegingsvrijheid en het recht om ongezien te kunnen zijn. Daarnaast is er volgens een woordvoerder geen wettelijke grondslag om camera’s te gebruiken.

Hoewel bewoners voordat ze intrekken worden geïnformeerd over de camera’s en het doel ervan, is dat geen reden om af te wijken van de privacywet (AVG). In het inspectierapport staat dat jongeren en ouders “drang of dwang” voelen akkoord te gaan, “door de afhankelijkheidsrelatie en het tekort aan opvangplekken”.

In een gesprek tussen de IGJ en De Grote Geer, dat RTV Utrecht heeft ingezien, zegt de inspectie dat ze bang is dat meer instanties camera’s gaan gebruiken als dit wordt goedgekeurd. Daarmee wordt de kans op misbruik groter.

Voor 1 oktober moet De Grote Geer de camera’s weghalen. Als dat niet gebeurt, kan bijvoorbeeld een dwangsom worden opgelegd.

Op 3 november is een hoorzitting met de twee partijen. Tijdens die zitting wordt bepaald of de camera’s definitief weg moeten blijven.