Jehovah’s Getuigen schrappen verbod op bloedtransfusies

• Bauke Haanstra

  redacteur Binnenland

Jehovah’s Getuigen mogen voortaan een bloedtransfusie ondergaan. De internationale leiding van de streng religieuze geloofsgemeenschap heeft bekendgemaakt dat het verbod daarop grotendeels wordt geschrapt. Het accepteren van een bloedtransfusie wordt nu een persoonlijke gewetenskwestie voor gelovigen. Zij mogen dus zelf beslissen of ze ermee instemmen.

Het verbod blijft alleen gehandhaafd bij zogeheten volbloed-transfusies, waarbij het volledige bloed wordt toegediend. Dit soort transfusies komt echter zelden voor. Bij vrijwel alle bloedtransfusies in Nederland en wereldwijd worden alleen bepaalde delen van het bloed toegediend, zoals rode bloedcellen, plasma of plaatjes. Dat gebeurt bijvoorbeeld bij een hartoperatie, een keizersnede of na een ernstig ongeluk.

Veel Jehovah’s Getuigen die een hartoperatie moeten ondergaan, worden behandeld in het Amphia-ziekenhuis in Breda. Daar zit het Topklinisch Expertisecentrum voor de zorg voor Jehovah’s Getuigen, het enige van Nederland.

Bas Gerritse is cardio-anesthesioloog in het ziekenhuis en coördineert het expertisecentrum. “Dit is een enorme ommekeer van iets wat jaren gespeeld heeft”, zegt hij. “Al vele jaren weigeren Jehovah’s Getuigen bloedtransfusies en plotseling komt het bericht dat dat inzicht in het geloof is herzien.”

Gerritse verwelkomt het nieuws. “Hartoperaties zijn ingewikkeld en gaan vaak gepaard met veel bloedverlies. Daarom is bloedtransfusie soms nodig.” Voor Jehovah’s Getuigen die dat niet wilden, zijn er in het Amphia-ziekenhuis speciale technieken zodat een operatie zonder bloedtransfusie ook veilig kan verlopen. Nu het verbod vervalt, kunnen zij dus vaker terecht in andere ziekenhuizen. Dat maakt de zorg eenvoudiger en veiliger, zegt de arts.

Dat het hoofdkantoor van de Jehovah’s Getuigen het verbod op bloedtransfusie aanpast, heeft te maken met een gesprek dat al langer gaande is in de gemeenschap. Eerder werd het bijvoorbeeld al mogelijk om je eigen bloed met een transfusie toegediend te krijgen. Dat bloed werd dan voor een operatie afgenomen en kon tijdens de operatie worden teruggegeven.

Als onderdeel van die discussie heeft het in de Verenigde Staten gevestigde hoofdkantoor ook opnieuw naar de Bijbelpassages gekeken waarop het verbod gebaseerd was. Dat gaat om Handeling 15:20, waarin staat dat gelovigen geen bloed mogen eten of drinken. Volgens Jehovah’s Getuigen valt een bloedtransfusie met volbloed daar dus ook onder.

“Decennia hebben we geloofd dat dat ook betrekking had op de vier hoofdelementen van bloed (rode en witte bloedcellen, plaatjes en plasma, red.). Maar omdat de Bijbel het niet specifiek heeft over die componenten, moet iedere Jehovah’s Getuige beslissen of hij bloed van een ander persoon accepteert”, zegt een internationale woordvoerder van het hoofdkantoor in een video op Instagram(opent in nieuw venster).

De woordvoerder benadrukt daarna ook dat er alternatieven zijn voor bloedtransfusies. Dat soort alternatieve behandelingen worden bijvoorbeeld in het Amphia-ziekenhuis gegeven. “Bij het nemen van de beslissing is vooral het verlangen van Jehovah’s Getuigen belangrijk om een schoon geweten voor hun God te houden”, zegt de woordvoerder.

Toen het nieuws gisteren naar buiten kwam, werd Bas Gerritse niet lang daarna gebeld door de coördinator van het Nederlandse hoofdkantoor van de Jehovah’s Getuigen. “Hij zei dat hij iets heel belangrijks moest zeggen en was enthousiast om het te vertellen. Zij realiseren zich heel goed dat dit voor veel mensen kan bijdragen aan veiligere zorg.”